تاريخ : شنبه سی ام اردیبهشت 1391 | 19:47 | نویسنده : علیرضا عبدلی
قابل توجه دانشجویان رشته معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر

امتحان عملی مبانی کامپیوتر وبرنامه نویسی  روز شنبه مورخه ۶/۰۳/۱۳۹۱ ساعت  ۱۳.۳۰  سایت ۳

امتحان عملی کاربرد نرم افزارهای رایانه ای در  معماری   روز شنبه مورخه ۶/۰۳/۱۳۹۱ ساعت  ۱۵ سایت ۳

امتحان عملی نقشه برداری گروه یک شنبه : مورخه ۰۷/۰۳/۱۳۹۱ دانشکده معماری ساعت ۱۴

امتحان عملی نقشه برداری گروه چهارشنبه  : مورخه ۱۰/۰۳/۱۳۹۱ دانشکده معماری ساعت ۱۴

توجه : غیبت در امتحان بمنزله صفر است.

 



تاريخ : یکشنبه بیست و چهارم اردیبهشت 1391 | 22:9 | نویسنده : علیرضا عبدلی

دانشجوی عزیز

برای ارائه پروژه تحلیل فضای شهری موراد ذیل را رعایت کنید

فهرست:

تاریخچه میدان
موقعیت محدوده
توده و فضای ابنیه محصور کننده
طرح سه بعدی میدان
نمای میدان
تحلیل نمای شمالی
تحلیل نمای جنوبی
تحلیل نمای غربی
تحلیل نمای شرقی
خط آسمان
مصالح نما
مبلمان شهری
همخوانی فضا با مقیاس انسانی
کاربری های موجود
عناصر بصری
الگوی رفتاری و پیاده و سواره.


 

پروژه تحویلی در سه بخش

1- بررسی و شناخت  در قالب فایل پی دی اف  شامل تاریخچه و معرفی سایت و ارائه عکس های مربوطه

2- ارائه کروکی و اسکیس در فازهای

·        شناخت سایت

·        تحلیل سایت

·        هدف گذاری طراحی

·        طراحی

·        آلترناتیو طرح

 

3- ارائه نفشه سایت



تاريخ : جمعه بیست و دوم اردیبهشت 1391 | 12:22 | نویسنده : علیرضا عبدلی
اسکیس تحلیل

ادامه مطلب
تاريخ : جمعه بیست و دوم اردیبهشت 1391 | 12:14 | نویسنده : علیرضا عبدلی
اسکیس شهری



ادامه مطلب
تاريخ : جمعه بیست و دوم اردیبهشت 1391 | 11:57 | نویسنده : علیرضا عبدلی


تاريخ : جمعه بیست و دوم اردیبهشت 1391 | 11:50 | نویسنده : علیرضا عبدلی


تاريخ : چهارشنبه بیستم اردیبهشت 1391 | 22:53 | نویسنده : علیرضا عبدلی

در آشپزخانه های قدیم که مانند امروز دارای کابینت های ثابت و جاسازی شده و محل مشخصی برای اجاق گاز، یخچال و دیگر وسایل آشپزخانه نبودند ، نورپردازی اغلب به وسیله یک چراغ آویز سقفی که در مرکز سقف آشپزخانه نصب می شد انجام می گرفت.

چرا که اغلب فعالیت های داخل آشپزخانه ( مانند آماده سازی مواد غذایی ) بر روی میز وسط آشپزخانه انجام می شد. اما آشپزخانه های امروزی با ردیفی از کابینت ها ، اجاق و یخچال جاسازی شده به موازات و در کنار دیوارهای آشپزخانه نیازمند شیوه دیگری از نورپردازی هستند. در آشپزخانه های امروزی قسمت اعظم کار در آشپزخانه بر روی سطح کابینت ها در کنار اجاق گاز و یا شیر آب و سینک ظرفشویی انجام می شود که در اغلب آشپزخانه ها همگی در کنار دیوار قرار دارند اما هنوز چراغ های سقفی از وسط سقف آشپزخانه آویزان هستند ، در نتیجه افراد اغلب پشت به منبع نور و در زیر سایه خود مشغول به کار هستند و هنگام کار از نور کافی برخوردار نیستند.

با توجه به تغییرات ساختار آشپزخانه های امروزی نسبت به گذشته ، ما در بخش هایی از آشپزخانه که اغلب محل انجام کار محسوب می شود به نور کافی نیاز داریم. مانند سطح روی اجاق گاز، سینک ظرفشویی و سطوح روی کابینت ها که برای آماده سازی وسایل آشپزی و مواد غذایی مورد استفاده قرار می گیرند. علاوه بر نیاز به روشنایی در این اماکن، فضای کلی آشپزخانه نیز باید از نور کافی برخوردار باشد.

همچنین در بسیاری از آشپزخانه ها بعضی از کابینت ها با درهای شیشه ای و به صورت ویترین ساخته شده اند تا از آنها برای به نمایش گذاشتن ظروف زیبا و تزئینی استفاده شود. این کابینت ها نیز نیاز به نورپردازی داخلی دارند. به این ترتیب ما نیاز به یک مجموعه منابع نوری داریم که هریک به صورت جداگانه قابل کنترل باشند.

نور کافی برای سطح روی اجاق گاز در آشپزخانه هایی که دارای یک هواکش یا هود در بالای اجاق گاز هستند به راحتی توسط چراغ هواکش تأمین می شود. اگر بالای اجاق گاز، هواکش مجهز به چراغ وجود ندارد باید یک چراغ قابل تنظیم در بالای اجاق گاز نصب شود. همچنین بالای سینک ظرفشویی نیز به یک چراغ نیاز تا شب هنگام نور کافی برای شست و شوی ظروف و مواد غذایی را برای ما فراهم کند. ترجیحاً هر یک از این چراغ ها باید دارای کلید کنترل مجزا باشند تا فقط در مواقع لزوم مورد استفاده قرار گیرند.

برای تأمین نور کافی در سطح روی کابینت ها از آنجا که اغلب این سطوح در زیر کابینت های دیواری قرار دارند به راحتی می توان از چراغ های مهتابی که در زیر کابینت ها نصب می شوند بهره گرفت. به این ترتیب چراغ های نصب شده در زیر کابینت های دیواری بی آنکه دیده شوند و یا موجب آزار چشم باشند نور کافی را بر سطح روی کابینت ها می تابانند. چنانچه کابینت های زمینی عمیق باشند و نور محیط به اندازه کافی درون آنها را روشن نکند برای دسترسی راحت به وسایل داخل این نوع کابینت ها می توان چراغ های کوچکی در آنها نصب کرد که با کلیدهای اتوماتیک کنترل شوند و با باز و بسته شدن در کابینت ها روشن و خاموش شوند.

اگر آشپزخانه شما محل صرف غذا نیز هست استفاده از چراغ های سقفی که ارتفاعشان قابل تنظیم است درست در بالای میز غذاخوری ایده خوبی است. این چراغ ها می توانند هنگام صرف غذا روی میز را به خوبی روشن کنند و در مواقعی که از میز استفاده نمی شود فضای کلی آشپزخانه را روشنایی ببخشند.

نورپردازی در فضای حمام و دستشویی از اهمیت کمتری برخوردار است و به سادگی با نصب چراغ های سقفی قابل اجرا است. در حمام و دستشویی علاوه بر چراغ های سقفی که برای تأمین روشنایی محیط مورد استفاده قرار می گیرند نصب یک چراغ دیواری در بالای آینه نیز ضروری است اما توجه داشته باشید که برای این منظور از چراغ های فلوئورسنت استفاده نکنید زیرا نور این چراغ ها موجب تغییر برخی از رنگ ها شده و تصویر شما را با رنگ های غیرواقعی در آینه منعکس می کنند.

نورپردازی قسمت های مختلف خانه ، هال ورودی، راهروها و راه پله ها را نیز فراموش نکنید. این اماکن در هر خانه ای باید از نور فراوان برخوردار باشند به خصوص راه پله ها که در حفظ ایمنی و سلامتی خانواده و میهمانان اهمیت به سزایی دارد. در اینجا ایمنی مهم تر از زیبایی است و بهترین روش نورپردازی روشن کردن مسیر حرکت و سطح روی پلکان با چراغ هایی است که به دیوار نصب می شوند و نور را به طرف پایین می تابانند. استفاده از چراغ های دیواری کار تعویض لامپ را نیز ساده تر می کند.

آنچه تاکنون بیان شد در جهت تأمین نور کافی و روشنایی لازم برای انجام فعالیت های گوناگون در هر یک از اتاق ها بود ؛ اما نورپردازی می تواند در جهت زیباسازی و جلب توجه بیننده به سوی اشیای تزئینی و ویژگی های زیبای یک اتاق نیز باشد. برای این منظور بهترین انتخاب چراغ های قابل تنظیمی هستند که به صورت تک، دوتایی و سه تایی در بازار موجودند و پس از نصب در یک نقطه از دیوار می توان هر یک از آنها را به سمت دلخواه تنظیم کرد به صورتی که محل مورد نظر ما را روشن کند. نور این چراغ ها را می توان به راحتی بر روی یک دیوار، یک تابلو و یا یک مجسمه دلخواه تنظیم کرد و یا حتی بخشی خاص از اتاق ( مانند محل قرارگیری شومینه و یا یک آرک در سقف ) را به وسیله آنها روشن کرد.

طبقات داخل کابینت های در شیشه ای را نیز می توان با استفاده از روش های گوناگون روشنایی بخشید. اما یکی از بهترین راه ها نصب چراغ های کوچک در زیر هر یک از طبقات ، و یا در مواقعی که طبقات شیشه ای هستند نصب یک لامپ در قسمت بالا و یا پایین کابینت است.

منبع:www.cloob.com



تاريخ : چهارشنبه بیستم اردیبهشت 1391 | 22:47 | نویسنده : علیرضا عبدلی
برای دیدن تصاویر و مکانیسم سقوط به ادامه مطلب بروید

ادامه مطلب
تاريخ : چهارشنبه بیستم اردیبهشت 1391 | 22:2 | نویسنده : علیرضا عبدلی
  طراحی پل عابر پیاده در پارک مرکزی ووکسی شیدانگ چین  با عکس 

برای مشاهد به لینک ادامه مطلب بروید



ادامه مطلب
تاريخ : چهارشنبه بیستم اردیبهشت 1391 | 22:1 | نویسنده : علیرضا عبدلی
تاريخ : چهارشنبه بیستم اردیبهشت 1391 | 22:0 | نویسنده : علیرضا عبدلی
تاريخ : چهارشنبه بیستم اردیبهشت 1391 | 21:58 | نویسنده : علیرضا عبدلی
تاريخ : چهارشنبه بیستم اردیبهشت 1391 | 21:58 | نویسنده : علیرضا عبدلی
تاريخ : چهارشنبه بیستم اردیبهشت 1391 | 21:57 | نویسنده : علیرضا عبدلی
تاريخ : شنبه شانزدهم اردیبهشت 1391 | 19:33 | نویسنده : علیرضا عبدلی
تاريخ : جمعه پانزدهم اردیبهشت 1391 | 22:35 | نویسنده : علیرضا عبدلی
تاريخ : پنجشنبه چهاردهم اردیبهشت 1391 | 19:55 | نویسنده : علیرضا عبدلی
تاريخ : چهارشنبه سیزدهم اردیبهشت 1391 | 23:37 | نویسنده : علیرضا عبدلی
تاريخ : چهارشنبه سیزدهم اردیبهشت 1391 | 23:35 | نویسنده : علیرضا عبدلی
تاريخ : چهارشنبه سیزدهم اردیبهشت 1391 | 23:33 | نویسنده : علیرضا عبدلی
فضایی شهری به نام نارمک

بحث پیرامون این نکته که در ایران فضایی به نام فضای شهری وجود دارد یا خیر، جدلی است که بسیاری از متولیان و اندیشمندان حوزه شهری بدان پاسخهای گوناگونی داده اند. رویکرد بررسی معیارها و فاکتورها وکیفیاتی که فضا را شهری میسازند و از فضای محدود و نامفهوم به سوی یک فضای پاسخده سوق میدهند، دارای جنبه های متنوع و گوناگونی است. بسیاری بر این اعتقادند که کلانشهر تهران فاقد فضایی شهری است و عده ای دیگر با تغییر و تفسیر برخی کیفیات و تطبیق آن با فرهنگ جامعه، می پذیرند که معدودی از فضاها را میتوان فضای شهری نامید.


این نوشتار قصد ندارد در پی کیفیاتی باشد که به کمک آن بتوان تفاوت فضا و فضای شهری را شرح داد. هدف، معرفی فضایی نام آشنا برای جامعه مهندسین معمار و شهرساز است تا با توجه به کیفیات مطرح شده در آن بتوان استدلال نمود که در بحران فقر فضای شهری، حداقل پتانسیل¬هایی وجود دارد که بتوان آن¬ها را با اندکی تامل فضای شهری نامید.
محله نارمک و میدان نبوت (هفت حوض)
نارمك به عنوان اولين محله از پيش طراحي شده در تهران همواره مورد توجه بوده است. در واقع مطالعه اين نوع شهرسازي موسوم به راسيوناليستي در مقابل شهرسازي سنتي ايراني به خوبي مي¬تواند نقاط تفاهم و تضاد اين دو را با هم نشان دهد. علاوه بر اين ميدان نبوت كه در قلب اين بافت قرار دارد به عنوان يكي از كانون¬هاي مهم تجاري در سطح شهر تهران هميشه مطرح بوده است و مي¬توان آن را به عنوان قوي¬ترين قطب تجاري شرق تهران در نظر گرفت.
نارمك اولين شهرك با استراكچر نظم يافته و قوي با محورهاي اصلي شمالي – جنوبي درجه اول، دوم و سوم شهري به شمار مي¬رود. در اين نوع شهرسازي ميدان¬هاي داخل محلات ازنظر سلسله مراتب شهري بين واحد همسايگي و واحد همجواري تلقي مي شوند و چون در نزديكي معابر اصلي قرار دارند، از خدمات آنها استفاده مي¬كنند.



توسعه تاریخی: شهر تهران بین سال¬هاي 1310 تا 1320 شاهد افزايش شهرنشيني، موج سوم صنعت و مدرانسيون بود. در اين دوران 63 كارخانه جديد در تهران ساخته شد و علاوه بر آن دولت اقدام به ساخت تاسيساتي از قبيل ايستگاه راه آهن، تاسيسات هوايي شهباز و اداره گمركات كرد.در اين اثني تشكيل ادارات مركزي در تهران عامل ديگري در روند توسعه فزاينده اين شهر و رشد نرخ مهاجرت بود.
در اين دوران و با توجه به آمار و ارقام سرشماري 1311 تهران داراي سه گروه شغلي عمده به شرح ذيل بود : كارفرمايان و صاحبان حرفه (35 درصد )،كارمندان دولت و حقوق بگيران (34 درصد) و شاگردان و كارگران روزمره (31 درصد) .در همين راستا دولت اقدام به ساخت محله¬ها و شهرك¬هايي متناسب با اقشار مختلف و نيازهاي آنها كرد كه مي¬توان از جواديه¬، نازي آباد، نيرو هوايي، سلسبيل و ... به عنوان شهرك¬هاي كارگري و از نارمك، تهرانپارس و يوسف آباد به عنوان کوي¬هاي مختص كارمندان دولت نام برد.
نارمك يكي از اراضي بلاصاحب اطراف تهران بود كه به موجب قانون ثبت اراضي موات در اختيار بانك ساختماني گذاشته شد. هسته مركزي نارمك كه اولين تجربه شهرسازي مدرن با انديشه¬هاي راسيوناليستي ايراني است، در سال 1329 توسط بانك ساختماني طرح ريزي شده و طراحی ساختمان¬های آن را دکتر محمد منصور فلامکی به عهده داشته است.
نارمك در زمان مصدق حدود 3000 تا 4000 قطعه ي 200 تا 450 متري در نظر گفته شده بود و ارتباط این منطقه با شهر تهران از طريق خيابان تهران نو و شاهرضا (خيابان انقلاب فعلي) برقرارمي¬شد و مردم علاقه چنداني براي سكونت از خود نشان نمي¬دادند. اولين بخش های شكل گرفته ايستگاه دفتر و ميدان هفت حوض مي¬باشد، پس از آن خيابان گلبرگ و سيمتري نارمك، نظام آباد، شهيد مدني و ادامه آن تا خیابان هنگام شكل گرفت تا به ده نارمك رسد. سرانجام با ساخت زيرساخت¬هاي شهري و احداث بزرگراه رسالت، نارمك مورد توجه قرار گرفت و اراضي حد فاصل آن تا مناطق توسعه يافته تهران نيز ساخته شد.
از خصوصيات طرح شهرسازي نارمك مي¬توان به موارد زیر اشاره كرد:
1. تامين فضاي آزاد خيابان ها، ميادين، موسسات دولتي و مالي به ميزان كافي
2. قرار دادن بيشتر ساختمان ها در جهت شمال و جنوب به منظوراستفاده از نور خورشيد در فصول بهار و پاييز
3. نسبت متناسب در عرض و طول قطعات
4. پيش بيني تاسيسات عمومي لازم در هر منطقه
5. ايجاد واحد¬هاي همسايگي با استفاده از ساخت كالبدي




معماري منطقه غالبا مدرن است و فاقد بناي تاريخي ميباشد. بارزترين مشخصه منطقه ازديدگاه كاربري اراضي، نسبت پنجاه درصدي (86/49 %) بخش مسكوني است به نسبت 26 % كل شهر، كه كاملا نشان مي¬دهد منطقه عمدتا منطقه¬اي است مسكوني .ويژگي ديگر از نسبت بالاي معابر (35 %) نشات مي گيرد كه مي¬تواند به اين علت باشد كه معابر شهري اطراف مناطق بين آنها نصف مي شود و فضای کافی برای حرکت پیاده را فراهم می آورد. همچنین وجود مسیر BRT و ایستگاه مترو در چهار راه سرسبز، بر رویکرد پیاده مداری و استفاده از سیستم حمل و نقل عمومی تاکید دارد و این جریان را عملی می سازد.
آنچه به تعریف سلسله مراتب عرصه¬های عمومی و نیمه عمومی در نارمک کمک می¬نماید، فرم کالبدی خاص آن ( دو E مقابل هم) می¬¬باشد. فضایی آرام و دور از هیاهو در جوار عرصه عمومی برای استراحت و مکث گردشگران و مکانی برای تعامل و مراودات اجتماعی ساکنین میادین. حس تعلق خاطر ساکنین به میدان محل سکونت در اکثریت مشهود است و به عنوان ویژگی هویت بخش برای ساکنین تلقی می¬شود. این جمله بارها از اهالی ساکنین شنیده شده که من بچه¬ی میدان شماره¬ی ... هستم.
هرچه میادین صدگانه به خیابان آیت نزدیک¬تر باشد خاصیت محلی بودن و خصوصی بودن آن کمتر و بیشتر تحت تاثیر جمعیت گردشگر خیابان آیت و میدان هفت حوض قرارمی گیرد.
پیاده رو عریض 8 متری خیابان آیت که عریض¬ترین مسیر پیاده تهران نیز می¬باشد امکان مکث و حرکت توامان را در فضای خطی خیابان فراهم آورده و تبدیل به مکانی شده است که حضور فعالیت¬های غیر رسمی را به طرزی سیال و پویا پشتیبانی می¬کند.
جزیره میانی میدان نبوت نیز دارای سلسله مراتب فضایی است و فضای کاملاً عمومی در وسط جزیره و حاشیه¬ی حوض¬های هفتگانه قرار دارد، حضور گسترده سالمندان از نکات شاخص این فضا است و فضاهای نیمه عمومی توسط طاق نصرت تعریف شده و در لایه بیرونی میدان قرار دارد. پشتیبانی قوی کاربری تجاری پاسخگوی نیازهای هفتگی و ماهانه سالمندان از فضا از دلایل رونق فضا محسوب می¬شود. پشتیبانی کاربری مذهبی در میدان (مسجد النبی نارمک) که بانی بسیاری از رخدادهای اجتماعی است و در مراسم جشن و سوگواری نقش مهمی به عهده دارد، در پویایی این فضا بی¬تاثیر نیست. حضور کلانتری 127 نارمک در بخش شمال غربی میدان نبوت امنیت روانی و اجتماعی فضا را تا حد زیادی تامین می¬نماید. در بخش جنوبی میدان تعدادی میز شطرنج قرار دارد که مورد استفاده جوانان و سالمندان قرار می گیرد. مکانیابی سرویس بهداشتی در بخش جنوبی جزیره میدان، استفاده از فضا را برای سالمندان تسهیل نموده است. حضور گسترده فعالیت¬های غیر رسمی شبانه، از کسالت آور شدن روحیه فضا جلوگیری می¬کند و فضایی سرزنده برای اکثر ساعات شبانه روز را شاهد هستیم.
محصوریت جزیره میانی توسط درختان افراشته حاشیه جزیره حاصل شده و جزیره را از ترافیک پیرامونی جدا می¬سازد. کریدور بصری به کوه¬های البرز نارمک را با طبیعت شمال تهران پیوند می¬دهد. و خط آسمان تقریبا پیوسته و تناسبات فضایی خیابان را در آستانه احساس محصور شدن قرار داده است. به طور کلی کیفیتی بی نام در این فضای شهری کاملا ملموس است کیفیتی که با حضور فعال ساکنین محله در این فضای شهری عینیت می یابد.

نیما نصر

منبع


تاريخ : چهارشنبه سیزدهم اردیبهشت 1391 | 23:30 | نویسنده : علیرضا عبدلی

سازماندهی فضای شهری و تخصیص بهینه زمین

احمد کارخانه پژوهشگر

برنامه ریزان شهری سازماندهی فضایی شهرها به منظور تخصیص بهینه زمین و زیرساخت ها به انواع کاربری هاست. درواقع سؤال اصلی این است که تخصیص زمین به انواع کاربری ها چگونه صورت می گیرد و نیز نحوه این تخصیص فضایی چگونه تعیین می شود.

برنامه ریزی شهری از طریق ساماندهی مکانیابی کانون های صنعتی آلوده کننده و نیز ساماندهی نحوه استقرار کانون های جمعیت و فعالیت و بالاخره طراحی ساختارهای شهری با رویکرد حداقل استفاده از تأسیسات ایجادکننده آلودگی، می تواند به بهبود کیفیت هوا بینجامد.
متأسفانه ضوابط و مقرات شهری در شهرهای واقع در جنوب آسیا دارای سابقه ای در زمینه عدم تخصیص بهینه زمین به انواع کاربری های شهری بوده و آن نیز بر شکل و سیمای شهرها تأثیر نامطلوبی بر جای گذاشته و به تبع آن حتی مؤلفه های بهبود وضعیت اقتصادی و کیفیت هوای شهرها نیز تحت تأثیر قرار گرفته اند.


ملحوظ داشتن نقش نیروهای بازار و مؤلفه عرضه و تقاضا و نیز مدیریت صحیح تخصیص منابع، می تواند نقش بسیار مثبتی در هدایت توسعه اصولی شهر و تقلیل آلودگی هوا داشته باشد به شرط آن که با سایر سیاست های بخشی به ویژه بخش حمل ونقل شهری هماهنگ و همسو شده باشد.?
شکل یک شهر و الگوی توزیع جمعیت و تخصیص کاربری زمین در کیفیت هوا و به تبع آن شاخص های بهداشتی شهر، نقش ایفا می کند. ساختار و شکل یک شهر بر موقعیت و مکانیابی کانون های آلاینده، مراکزی که جمعیت بیشترین وقت خود را آنجا سپری می کند، همچنین بر میزان خروجی آلاینده ها (از طریق تأثیری که روی میزان فعالیت مراکز آلاینده دارد) تأثیر می گذارد.
● اهداف و سیاست های برنامه ریزی شهری


برنامه ریزی شهری دارای چهار هدف اصلی و عمده است:


۱) توسعه، تجهیز و افزایش بازدهی زیرساخت های شهری و تخصیص بهینه زمین با هدف کمک به رشد اقتصادی


۲) مدیریت توسعه فضایی با به حداقل رساندن هزینه های زیرساخت های شهری


۳) حفظ و نگهداری و در عین حال بهبود کیفیت محیط شهری (شامل وضعیت سرانه مسکونی و غیره)
۴) حفاظت محیط طبیعی واقع در پیرامون شهر



راهبردهای مختلفی برای تحقق هر یک از اهداف چهارگانه فوق وجود دارد که ممکن است حتی در تقابل با یکدیگر نیز باشند. به عنوان مثال توسعه زمین ممکن است در ظاهر امر در تقابل با هدف شماره چهار یعنی حفاظت از محیط زیست باشد.
مسئله تحقق اهداف چهارگانه برنامه ریزی شهری با این واقعیت آمیخته شده که برنامه ریزان به طور غیرمستقیم می توانند روی شکل و ساختار شهری تأثیر بگذارند که از آن جمله می توان به قوانین کاربری زمین، سرمایه گذاری اولیه در ساختارهای شهری و مالیات بندی اشاره کرد. البته برای حصول به یک نتیجه مطلوب راه حل های مذکور بایستی کاملاً هماهنگ و همسو باشند. البته در عمل، تغییر، فروپاشی یا تغییر حساسیت های قضایی و تغییر یا لغو مقررات کنترل و نظارتی، اجرای آنها را با مشکلات عدیده ای مواجه می سازد.



● پیشینه رویکرد به برنامه ریزی شهری
از نظر تاریخی برنامه ریزی شهری در جنوب آسیا به پیروی از قوانینی آغاز شد که هدف عمده آن نوسازی شهری و تعیین نحوه رشد و توسعه فیزیکی شهر در فواصل زمانی مشخص و در تبعیت از الگوهای به اصطلاح امروزی شدن بود. بدون این که نظری درباره نحوه کاهش هزینه های زیربنایی شهری ـ بویژه مسئله حمل ونقل ـ داشته باشند و همچنین بدون این که اندیشه یا رویکردی به این مهم داشته باشند که چگونه طراحی شهری می تواند آلودگی هوا و آب و محیط زیست را کاهش داده و یا تعدیل کند.
تجربیات حاصله نشان می دهد که ضوابط و مقررات نامناسب و ناقص کاربری زمین می تواند مشکلات جدی برای رشد و توسعه شهر به وجود آورد. به عنوان مثال در شهرهای آسیای جنوبی رویکرد اصلی، پائین نگه داشتن تعداد طبقات ساختمان است.
برای حفظ قیمت زمین در پائین ترین حد خود و نیز وضع پائین ترین
FSI یکنواخت در سرتاسر شهر و اجتناب از تراکم تنها راه حل به شمار می رود.
در بیشتر شهرهای هند میزان
FSI حدود یک است، حال آن که در سایر شهرهای آسیایی این میزان حدود پنج تا ۱۵ می باشد. در نتیجه نیاز به زمین افزایش پیدا می کند و تقاضا برای زمین سریع تر از عرضه آن بالا می رود و همین امر قیمت زمین و مسکن را تا حد قیمت گرانترین شهرهای دنیا افزایش می دهد.



اگر FSI در سطح پائین نگه داشته شود موجب توسعه افقی شهر می شود. این نوع توسعه اصولاً از نظر سرمایه گذاری در ساختارهای شهری غیراقتصادی بوده و از طرف دیگر به لحاظ افزایش سریع تقاضا برای زمین و محدودیت عرضه زمین موجب می شود که اقشار متوسط و فقیر شهری توان تأمین زمین در محدوده های رسمی شهر را نداشته و به ناچار به روش های غیرقانونی و غیررسمی برای تأمین زمین و اسکان در خارج از محدوده های خدماتی شهر متوسل شوند. شرایط نامناسب برای توسعه کالبدی و سرمایه گذاری در شهر سبب می شود که درآمدهای مدیریت شهری از رهگذر اخذ مالیات و عوارض به حداقل برسد. در چنین وضعیتی متوسل شدن به سایر منابع مالی (فروش تراکم، اخذ وام و ...) امری بدیهی برای توسعه، حفظ و نگهداری زیرساخت های شهری خواهد بود. توسعه کاربری مختلط یا آشفته (بی برنامه) زمین در هند نتیجه دو عامل اصلی است.
الف) بخش زیادی از زمین ها در وضعیت بلاتکلیفی ناشی از معارض در تملک و مالکیت قرار دارند.
ب) سرمایه گذاری بلندمدت برای توسعه اصولی کاربری ها به خاطر همین مناقشات انجام نمی گیرد. این مسئله به انحای مختلف مانع توسعه اقتصادی شهر می شود.
توسعه دهندگان زمین عامل بازدارنده در سرمایه گذاری بابت کاربری مسکونی یا ساخت و سازهای کوچک مقیاس و واگذاری آن به صورت خرده فروشی هستند و لذا همین امر بسیاری از فرصت های اشتغال و تقلیل قیمت واحدهای مسکونی را از بین می برد.
اگر کاربری زمین ها با
FSI پائین اتفاق بیفتد در این صورت توسعه غیرضروری اراضی پیرامون شهر پیش می آید و نتیجه چنین وضعی توسعه شبکه های حمل و نقل و گسترش استفاده از وسایل نقلیه شخصی و متعاقب آن گسترش ابعاد آلودگی ها است.
چنین ساختار شهری به جدا سازی محل سکونت اقشار آسیب پذیر از مراکز کسب و کار منجر می شود (البته مراکز کسب و کار نیز از نظر سرمایه گذاری اندک در زیر ساخت های شهری اغلب محدود هستند). این وضعیت در شرایطی تشدید می شود که اغلب این افراد دسترسی آسانی به وسایل نقلیه ندارند و یا برای دستیابی بدان بایستی هزینه های نسبتاً زیادی را بپردازند.



● سیاست کاربری زمین و توزیع حمل و نقل شهری
آلودگی هوای شهرها تا حدود زیادی تابعی از نوع سیستم و طول مسیرهای حمل و نقل و سرعت و تعداد وسایل نقلیه و بالاخره نوع و مدل آنها است. برای یک جمعیت شهری، طول و تعداد سفرهای روزانه تابعی از میانگین تراکم جمعیت در یک محدوده ساخته شده و نیز توزیع فضایی مقاصد سفر است.



● تراکم جمعیت
عامل تراکم جمعیت به دو علت بر سفرهای موتوری تأثیرگذار است:
الف) در یک منطقه با جمعیت زیاد و تراکم بالا، کوتاهی فاصله بین دو نقطه اشتغال و سکونت موجب می شود که میزان وتعداد افرادی که پیاده به محل کار یا مراکز خرید مراجعه می کنند ،بیشتر شود.
ب) در محدوده های با تراکم جمعیتی و ساختمانی بالا، امکان ارائه سرویس های حمل و نقل عمومی اقتصادی تر و دسترسی مردم نیز آسانتر است و البته به همان نسبت تقاضای استفاده از خودروهای شخصی کمتر می شود.
به هرحال این اصول اغلب درمحدوده های شهری پرتراکم مصداق دارد به نحوی که در مناطق شهری با ساختار فضایی پراکنده، شاخص میانگین تراکم نقش خیلی زیادی در تعیین طول سفر ایفا نمی کند.
در شرایطی که مقصد بیشتر سفرهای درون شهری به سمت منطقه تجاری مرکزی است بهترین وضعیت راه اندازی یک شبکه حمل ونقل عمومی است. در شهرهایی که از یک الگوی تک مرکزی تبعیت می کنند و بخش زیادی از مراکز کسب و کار و عمده و خرده فروشی در آن متمرکز شده است، سیستم حمل و نقل عمومی کارایی بسیار بالایی دارد. در صورتی که در شهرهای چندهسته ای که بخش
D.B.C آن فقط بخشی از مراکز خرید و کسب و کار را در خود جای داده است این سیستم از برتری بیشتری برخوردار نیست.
البته هیچ شهری به تنهایی تک هسته ای یا چند هسته ای نیست بلکه ساختار بیشتر شهرها به صورت شبکه و در امتداد زنجیره ای از مراکز استقرار جمعیت و فعالیت است.
در شهرهای با ساختار ترکیبی، رفت و آمد به منطقه تجاری مرکزی شهر و برگشت از آن با استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی صورت می گیرد در صورتی که در همین شهرها جابه جایی در محدوده ها و محلات پیرامونی شهرها به وسیله وسایل نقلیه شخصی صورت می گیرد. به عنوان یک واقعیت و نکته راهبردی اصولاً در شهرهای با بیش از پنج میلیون نفر جمعیت
D.B.C کارایی خود را تا حدود زیادی - به موازات رشد هسته های ثانویه - از دست می دهد. بنابراین درجه ای از شهر چند هسته ای بایستی در کلان شهرها پذیرفته و اعمال شود، هرچند، تکه هسته ای بودن شهرها مزایای زیادی از نظر تسهیل ارتباطات و تسریع سفرها ایجاد می کند.





تاريخ : چهارشنبه سیزدهم اردیبهشت 1391 | 23:29 | نویسنده : علیرضا عبدلی
مبلمان شهری در فضاهای شهری

در مجهزسازی فضاهای سبز و باز شهری ابتدایی ترین روش برای احساس آرامش و راحتی در پارک ها استفاده از نیمکت است. در مجهزسازی فضاهای سبز و باز شهری ابتدایی ترین روش برای احساس آرامش و راحتی در پارک ها استفاده از نیمکت است. طرز قرار گرفتن این نیمکت ها باید به شکلی باشد که دسترسی به آنها آسان و راحت بوده یعنی در سراسر پارک و به تعداد زیاد موجود باشد. صندلی ها باید در روبه روی مناظر زیبا اما در جایی که در مسیر رفت و آمد افراد قرار نگیرد، واقع شود.

نیمکت های مراکز عمومی شهر نیز می تواند برای آسایش و راحتی شهروندان در کنار مراکز ویژه مانند ایستگاه ها، کیوسک ها، باجه های تلفن، ظروف زباله و شیرهای آب قرار بگیرند. مهمترین محل قرار گرفتن نیمکت ها در سطح شهر، مراکزی است که رفت و آمد مردم در آن جا زیاد است. به ویژه مکان هایی که برای استراحت و تفریح مردم است.


فضای باز زیبا و مناسب عمومی به شهروندان این امکان را می دهد تا در کنار یکدیگر از طبیعت اطراف لذت ببرند. با داشتن مکان مناسبی برای نشستن احساس رضایت آنها چندین برابر شود. افراد مختلف انواع متفاوتی از نیمکت های پارک یا فضاهای سبز را می پسندند که این سلایق متفاوت چگونگی طراحی نیمکت های پارک را تعیین می کند و به آن تغییراتی می دهد.

برای نمونه جوانان بیشتر روی بالای نیمکت یعنی تکیه گاه آن می نشینند تا روی خود نیمکت و این مورد باید در طراحی نیمکت های پارک یا فضاهای باز شهری مورد توجه قرار گیرد. همچنین نیمکت هایی را که به این مراکز اختصاص می دهند، باید از استحکام بیشتری در ناحیه پایه ها برخوردار باشد. یا به عنوان نمونه برای افراد مسن نیمکت هایی که دارای پشتی یا تکیه گاه است، راحت تر از نوع بدون پشت آن است.

در حالی که برای سایر افراد صندلی های بدون پشت به آنها این امکان را می دهد تا در دو طرف نیمکت بنشینند.

در پارک یا فضاهای سبز شهری که امکان استفاده اقشار مختلف وجود دارد باید تمام امکانات رفاهی در نظر گرفته شود. صندلی ها و نیمکت ها باید به گونه ای برای این مکان ها ساخته شوند که مورد استفاده بیشتری برای همگان دارند.

در همین راستا و برای پیشگیری از تخریب مبلمان عمومی شهر باید به این نکته توجه داشت که تخریب بیشتر شامل چه چیزهایی می شود، چه زمانی این خرابکاری ها شکل می گیرد و توسط چه کسانی، سپس برنامه های پیشگیری را به کار بست.

در زمینه ایستگاه های اتوبوس نیز، داشتن یک ایستگاه اتوبوس مناسب برای تمام سیستم های حمل و نقل درون شهری امری واجب و ضروری است. اما مناسب بودن این ایستگاه ها بسته به نظرات شهروندانی که از آن استفاده می کنند، دارد.

از دید مدیران شهری که مسئولیت رسیدگی به این موارد را بر عهده دارند یک ایستگاه مناسب، ایستگاهی است که به مراقبت و نگهداری کمتری احتیاج دارد. از دید شهروندان یک ایستگاه خوب، دارای محیط دید بالا و امکان سوار شدن راحت به اتوبوس را دارد. هر دوی این نظرات خوب و به جا است، زیرا ساختن ایستگاه هایی که مورد استفاده کمتری دارند، تنها هدر دادن سرمایه و ایجاد مشکل برای مسئولان است



طراحی و ساخت مناسب آن می تواند مدت زمان انتظار برای اتوبوس را لذت بخش کند.
مکان های زیادی هستند که به علت نداشتن سایه بان، مکان های تجاری پررفت و آمد، مکانی که آمد و شد افراد سالمند در آن جا بیشتر است و مکان هایی که آب و هوا اعتدال مناسبی نداشته باشد، برای رفاه شهروندان احتیاج به نصب ایستگاه های اتوبوس درون شهری است.

بهترین مکان برای قرار دادن ایستگاه های اتوبوس در نزدیکی مغازه ها و در نزدیکی تقاطع ها است که در این صورت باید سه متر از مسیر عبور و مرور عقب تر قرار گیرد تا ایجاد ترافیک و برخورد با افراد پیاده را نکند.

و چنانچه ایستگاه از تقاطع دور بود، سایه بان ایستگاه باید ۱۲ متر از پیاده رو عقب تر قرار گیرد تا برای ایستادن اتوبوس مشکلی را ایجاد نکند.

ایستگاه ها همچنین باید در مسیر موازی با پیاده رو ها قرار گیرد تا تداخلی با افرادی که در پیاده روها در حال عبور و مرور هستند، پیدا نکند.

طرز قرار گرفتن این ایستگاه ها باید به شکلی باشد که مردم از باد و باران در فصل زمستان و از تابش اشعه خورشید در فصل تابستان محافظت شوند. هر چند این نکته مهم است که ایستگاه ها باید به سمت خیابان باشد تا به افراد امکان آمد و شد راحت تر بدهد.


کیوسک ها یا دیگر مراکز فروش یا دستفروشی باید در سمت پایین این ایستگاه ها واقع شوند.
ایستگاه های طراحی شده باید به شکلی باشد که گویای نماد شهری که در آن این ایستگاه قرار دارد بوده و از مواردی که منحصر همان شهر است ساخته شود.

گاهی ایستگاه های استاندارد از نوع مشخصی از مواد ساخته و طراحی می شوند. به جز موارد عنوان شده و در طراحی این تجهیزات باید میدان دید، تسهیلات، راحتی و دسترسی آسان به اتوبوس را نیز مد نظر داشت.

میدان دید مناسب مردم را قادر می سازد تا آمدن اتوبوس را ببینند. ایستگاه هایی که از نظر طراحی ضعیف هستند به سبکی طراحی شده اند که برای دیدن رفت و آمد اتوبوس باید ایستگاه را ترک کرد و به لب پیاده رو آمد.

نوع دیگر طراحی باید به شکلی باشد که سوار شدن اتوبوس برای افراد به راحتی شکل گیرد. این مورد یکی از موارد مهم در طراحی ایستگاه های اتوبوس است. زیرا مردم دوست دارند به راحتی به اتوبوس مورد نظر خود برسند.

ایستگاه ها باید دارای مکانی برای نشستن مسافرین باشند تا در مواقع بارانی یا هوای نامساعد احساس راحتی کنند.

مردم به اطلاعاتی در مورد زمان ورود و خروج به ایستگاه نیاز دارند. وجود تابلوهای اطلاع رسانی در ایستگاه ها برای شهروندان و توریست ها بسیار جالب و مفید است.

به ویژه در بسیاری از مراکز شهری در مراکزی که افراد به میزان امنیت بیشتری نسبت به دیگر مراکز احتیاج دارند، مانند پارک ها، مراکز خرید و دیگر مراکز عمومی باید از تعداد بیشتری از چراغ های روشنایی در خیابان و مکان های فوق استفاده شود. طراحی این چراغ ها در سطح شهر به فن آوری طراحی این نوع چراغ ها و وسعت خیابان یا مراکزی که این چراغ ها در آن نصب می شود بستگی دارد.
اگر چه میزان استفاده بیشتر از این تمهیدات در شب شکل می گیرد اما از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

اهمیت وجود روشنایی در سطح شهر به دلیل افزایش ایمنی در سطح خیابان ها به ویژه در مراکز پررفت و آمد، راهنمایی جهت ها در سر تقاطع ها، چهارراه ها، پل ها، ساختمان ها تشخیص هویت و موقعیت محل است.

در بسیاری از شهرها و کشورها برای جلب بیشتر توجه افراد و برای برگزاری اعیاد و مراسم جشن، شهر و درختان آن را چراغانی می کنند که این علاوه بر زیباسازی شهر به مکان های عمومی نیز روشنایی بیشتری می بخشد.

در ایستگاه هایی که چراغ های روشنایی آن روشن است شهروندان برای انتظار کشیدن احساس امنیت و آرامش بیشتری می کنند.

در کنار درهای ورودی ساختمان های مسکونی نیز وجود چراغ های روشنایی اهمیت بسیاری در رفت و آمد افراد دارد. حتی وجود چراغ در هنگام تعطیل بودن مراکز نیز از اهمیت بسزایی برخوردار است.
ظروف زباله ای که در سطح شهر قرار می گیرند به مصارف مختلفی می رسند. سطل های زباله ای که در سطح شهر قرار می گیرند باید قابل دسترسی آسان و به تعداد زیاد بوده و احتیاج به محافظت نداشته باشند.

یکی از اشتباهات مهمی که در شهر ها اتفاق می افتد این است که سطل های زباله را در جایی قرار می دهند که بتوان به راحتی آنها را خالی کرد نه این که به راحتی برای شهروندان قابل دسترسی باشد. نتیجه آن خیابان های پر از زباله و سطل های خالی است.
زیرا مردم وقت خود را برای یافتن سطل زباله صرف نمی کنند. برای تعیین این که در چه جاهایی باید سطل زباله قرار بگیرد، مواردی را باید در نظر داشت، به عنوان نمونه وجود مواردی از مبلمان شهری در خیابان، نوع و موقعیت طبقات اول مانند ساختمان ها، فروشگاه ها و رستوران ها که همچنین باید نوع و میزان زباله های این مراکز نیز با سطل های گذشته شده متناسب باشد.

بهترین مکان برای گذاشتن سطل های زباله مکان های تجاری و پررفت و آمد در حاشیه پیاده روها، در نزدیکی اغذیه فروشی ها و کنار صندلی های ایستگاه هاست. تعداد سطل های زباله که در یک مکان باید قرار داده شود به تعداد افرادی که در آن مسیر رفت و آمد دارند و میزان زباله های آن محل بستگی دارد.
برخی از موارد را در طراحی سطل های زباله باید در نظر داشت مانند تفاوت در طراحی سطل های زباله با سطل مواد به درد نخور و بدون استفاده، کیفیت مواد موجود در سطل، نداشتن سر یا دریچه برای ریختن زباله درون سلطل، بزرگی سطل که بستگی به میزان استفاده و محل قرار گرفتن سطل دارد، همچنین سطل ها باید محکم باشند تا در اثر نشستن برخی افراد روی آنها نشکند.
این موارد نیز در هنگام ساخت سطل های زباله باید در نظر گرفته شود، استقامت و دوام، موارد ضد حریق، رنگ، مقاوم در برابر آلودگی، لعاب داشتن سطل که شامل رنگی می شود که به راحتی ورقه نشود، سطل ژر از منفذ آلومینیوم که معمولا ماده خوبی برای استفاده در این مورد است، ژلاستیک های مقاوم، ورقه های استیل گالوانیزه، بیشتر سطل ها را باید بتوان به راحتی توسط ماموران شهرداری تخلیه کرد که بیشتر از طرف سرسطل تخلیه می شوند. تخلیه آن دسته از سطل هایی که از طرفین باز می شود کار سختی است. در برخی از مواقع موجب شکستن سطل و درب آن می شود.
سطل ها همچنین باید دارای سطحی باشند که از خروج مایعات درون سطل به بیرون جلوگیری کند. که برای رفع ابن مشکل از کیسه های داخلی پلاستیک درون آن استفاده می کنند. این کیسه ها از نوع فلزی خود بهتر هستند. در پارک ها در قسمت هایی که مخصوص پخت کباب است از لایه های فلزی استفاده می کنند. اما در سطح شهر از نوع پلاستیک آن استفاده بیشتری می شود.
در نیویورک استانداردهای جدید برای کیسه های زباله وضع شده است که از پارگی و نامرغوبی کیسه ها کاسته است. این یک کیسه پلی اتیلنی ۳۰ لیتری به ضخامت یک و نیم میلی متر است و قیمت آن تنها ۹ سنت است. به هر شکل برقراری یک برنامه صحیح برای محافظت و بهسازی موارد گفته شده یک ضرورت برای حصول نتیجه بهتر خواهد بود.




تاريخ : چهارشنبه سیزدهم اردیبهشت 1391 | 23:27 | نویسنده : علیرضا عبدلی

فرهنگ و طراحی فضاهای شهری

در طراحی محیط، علاوه بر دانش، توانایی و الهام درونی، عواملی نیز از بیرون بر ذهن طراح و هنرمند اثر می گذارند.
در ایران، فرهنگ، تاریخ و عملکرد محیط از مهم ترین عوامل مؤثر بر اندیشه طراح و معمار در طراحی مناظر و چشم اندازهاست.
محیط زندگی علاوه براینکه محلی برای تخلیه هیجانات روحی مردم به شمار می رود، نشان دهنده گذشته وحال مردم یک جامعه است. در برخی منابع نیمه قرن چهارم، ازایرانیان به عنوان بنیانگذاران طراحی محیط و منظر یاد شده است که نشان می دهد از همان ابتدا، برای ساخت و زینت بخشی پردیس،ازاصولی استفاده می شد.
عواملی که امروزه بر ذهن و فکر طراح تأثیر می گذارند و موجب خلق طرحی زیبا و بدیع و ترکیبی منظم و تأثیرگذار می شوند ریشه در فرهنگ، تاریخ و نحوه استفاده از محیط دارند.
در بررسی دقیق طرح های اجرا شده در کشور، مشخص شده این عوامل در بیشتر طرح ها جایگاهی ندارد و اکثر طراحان تنها به جنبه های زیباسازی طرح توجه می کنند، درحالی که در حرکت به سمت توسعه پایدار و در طراحی اکوسیستم ها درنظر گرفتن این عوامل ضروری است.
از آنجا که نمای ساختمان ها و شکل چشم اندازها، از نشانه های فرهنگی هر جامعه و طرزتفکر مردم به شمار می آیند، نگاه یک تازه وارد به اطراف خود، در وهله اول با فرهنگ مردم آن جامعه گره می خورد. بنابراین ، عوامل فرهنگی اصلی ترین نقش را در طراحی محیط ایفا می کنند.
تشابه بین ۲ محیط از ۲ جامعه جدا از هم، گویای نزدیکی فرهنگ ۲ملت و درنهایت، نشان دهنده پیوستگی و نحوه نگرش و اندیشه آنهاست. خلاف این مطلب نیز صادق است. در جوامع مختلف، به دلیل تفاوت های فرهنگی، استفاده از اجزا و نحوه چیدمان و ساخت یک پردیس متفاوت است. برای مثال، شکل فانوس هایی که یک طراح ژاپنی در طرح خود به کار می برد، نمای کوچکی از معماری ساختمان های آن جامعه است. در ایران تأثیر سایر فرهنگ ها بر طرح پردیس در استفاده از سبک های مختلف شرقی و غربی دوره قاجاریه و ارتباط با سایر مملکت ها، بیشتر دیده می شود. برای مثال می توان ازباغ «دوشان تپه» در تهران نام برد که در زمان ناصرالدین شاه احداث شده است. در دوره پهلوی به دلیل ارتباط بیشتر، تغییرات بیشتری در طراحی محیط دیده می شود. این تأثیرات در ویلاسازی های آن زمان کاملاً مشخص است. هرچند در همین طرح ها هم فرهنگ ایرانی همچنان رنگ و لعاب خود را حفظ کرده است. محصور کردن وسایل مختلف برای محفوظ ماندن از دید دیگران، یکی از نشانه های چنین فرهنگی است.
بسیاری از ساختارهای یک جامعه از تاریخ، نشأت گرفته اند. شکل موجود جوامع، تاحدی تحت تأثیر تاریخ، اسطوره ها و نمادهای گذشته قرار گرفته است.
عوامل و سازه های فیزیکی محیط رانباید خشک و بی روح تصور کرد، چراکه این سازه ها ریشه در حالت ها و اندیشه های گذشتگان آن جامعه دارند. درحقیقت تاریخ، سیر تکامل فکری یک جامعه است که بر شکل سازه ها تأثیر می گذارد.
این سیر در ایران از باغ های تیموری تا باغ های صفویه و قاجاریه و حتی در طراحی طراحان امروزی دیده می شود. در این روند، هردوره از دوره قبل خود تأثیر گرفته و آن را تکمیل کرده است. طراحی و نحوه چیدمان اجزا نیز باید به گونه ای باشد تا افرادی که از آن محیط استفاده می کنند، به راحتی به همه امکانات، دسترسی داشته باشند.
اگر در معماری چشم اندازها اصولی به کار گرفته شده باشد، در نگاهی دقیق، به راحتی می توان از طرز قرارگرفتن اجزا به شغل، سن و وضعیت جسمی استفاده کنندگان آن پی برد، چراکه به احتیاجات روحی، روانی و جسمی کاربران در آن طرح توجه شده است.توجه به این نکات، نیازمند بررسی جامعه شناسانه، وضعیت جسمی و شغل استفاده کنندگان هر محیط دارد و به تدوین اهداف احداث فضای سبز کمک می کند.
به موازات گذشت زمان و تغییر افکار عمومی، عوامل مؤثر بر فرهنگ، بر سازه های هر جامعه تأثیر می گذارد. طرح چند قرن قبل با طرح امروزی به لحاظ روش اجرا و نحوه چیدمان اجزا متفاوت است و این تفاوت ها ناشی از فرهنگ حاکم بر آن زمان و تاریخ آن جامعه است. طراحان برای خلق طرحی ماندگار و بدیع باید به شناسایی جامعه و ابعاد فرهنگی هر جامعه بپردازند، چراکه طرحی موفق است که درآن به زمینه های فرهنگی و جامعه شناسی بطن جامعه توجه شده باشد.

دکتر جعفر محمدی – نشریه «شهرداریها» – شماره 82



تاريخ : چهارشنبه سیزدهم اردیبهشت 1391 | 23:27 | نویسنده : علیرضا عبدلی
سوالات تحلیل کاربری
1 آیا کاربری غالب با هویت مجموعه تطابق دارد ؟
2- کاربری های ناسازگار را شناسایی کنید . ( از نقطه نظر ظرفیت ، سازگاری ، مطلوبیت )
3- آیا نحوه ی استقرار کاربری ها مناسب است ؟
4- کاربری های وابسته در حوزه مورد مطالعه تعریف شده اند ؟

سوالات شبکه ارتباطی
1- درجه بندی شبکه ی ارتباطی با دبی سواره و پاده ی جاری در مجموعه خوانیی دارد ؟
2- در چه حوزه هایی تداخل پیاده و سواره دیده می شود ؟ دلایل آن را جستجو کنید .
3- حوزه های پارک ماشین به اندازه ی کافی وجود دارد یا نه ؟
4- شبکه پیاده فعال طراحی نشده را آنالیز کنید . ( قسمت هایی که برای عبور پیاده طراحی نشده اند اما به صورت خوجوش و طراحی نشده ، این حرکت در آنها به صورت فعال اتفاق می افتد . )
5- پوشش گیاهی باند معابر را ارزیابی کنید .
 
سوالات معماری شهری
1- آرایش حجمی حوزه مورد مطالعه طراحی شده است یا نه ؟ با توجه به موارد زیر بررسی کنید :
- رفتار با کنج ها
- ارتفاع گیری ساختمان ها
- در محور های عطف آرایش حجمی ویژه وجود دارد یا نه ؟
- تعریف محصوریت در مقاطع مختلف
- طراحی نشانه ها ( مجسمه ، آب نما و ... ) طراحی شده است ؟
2- نما ها را با توجه به موارد زیر بررسی کنید :
- حضور سبک های مختلف و پیوستگی آنها در بدنه
- غلبه ریتم افقی یا قائم
- مصالح به کار برده شده در نما
- رنگ نما
- رفتار با خط آسمان
- تناسبات منافذ
- الحاقات به نما ( کانال های کولر و ... )
 
 


تاريخ : چهارشنبه سیزدهم اردیبهشت 1391 | 23:23 | نویسنده : علیرضا عبدلی

شناخت فضای شهری

تعاریفی از فضای شهری
ü شهر یک رویداد هیجان‌انگیز در محیط است. شهر مکان زندگی مردمی است که تحرک،تشکل و توسعه و استمرار در آن است؛ تحرک در فضای اجتماعی، تحرک در فضای اقتصادی و تحرکدر فضای مکانی. در نتیجه برای این‌که بتوان چهره‌ای انسانی‌تر به ساخت شهر بخشید،ناگزیر باید به فضاهایی روی آورد که همگانی‌اند و زنده‌ترین حرکت‌‌های شهری در آنها رخ می دهد، در غیر این صورت شهر خسته‌کننده و بی‌روح جلوه كرده و ناتوان ازپاسخ‌گویی به نیازهای کلیدی مردم آن، تجربه‌ای شکست‌خورده است.
ü هرگونه فضایی را در شهر نمی‌توان فضای شهری دانست، بلکه ارتباطات ویژه بصری وحرکتی در فضایی با خصوصیاتی ویژه، موجد فضای شهری است، در غیر این صورت بيشتر ازحفره‌ای در میان ساختمان‌ها نخواهیم داشت. کالن نویسنده کتاب منظر شهری و از نخستیننظریه‌پردازان نظم ساختاری بین اجزاء و محیط معتقد به هنری در شهر ورای معماری است،هنری مبتنی بر ارتباط. به گفته وی آمیختگی عناصری مانند بنا، طبیعت، ترافیک،تبلیغات و ... محصولی ایجاد می‌کند که تسلط بر طراحی این مجموعه (کل مرتبط) با تکیهبر مفهوم ارتباط امکان‌پذیر است.
ü فضای شهری به مثابه یکی از ارکان اصلی ساخت کالبدی شهر دارای مفهومی عام واجتماعی است. فضای شهری فضایی است که به همه مردم اجازه می‌دهد به آن دسترسی داشتهباشند و در آن فعالیت کنند.
ü فضای شهری به ترکیبی اطلاق می‌شود که از فعالیت‌ها، بناهای مختلففرهنگی، اجتماعی، اداری، تجاری و مانند آن و عناصر و اجزاي شهری به‌صورتی آراسته،هماهنگ و واجد نظم و بالطبع با ارزش‌های بصری سازمان یافته است.
ü فضای شهری جزئی جدایی‌ناپذیر از ساختار فضایی شهر در ادوار مختلف تاریخ شهر استو از این رو همچون ساخت کلی شهر تابع شرایط اجتماعی و اقتصادی متغیر بوده و در هرفرهنگی به‌صورت‌های گوناگون چون میدان، خیابان، تکیه، بازار، گذر و ... جلوه كردهاست.
ü فضای شهری به مثابه یکی از ارکان اصلی ساخت کالبدی شهر دارای مفهومی عام واجتماعی است. فضای شهری فضایی است که به همه مردم اجازه می‌دهد به آن دسترسی داشتهباشند و در آن فعالیت کنند.
ü در این فضا فرصت آن وجود دارد که برخوردهای از پیش تدوین نشده به‌وقوع بپیوندندو افراد در یک محیط اجتماعی جدید با هم اختلاط كنند. بنابراین شرط اساسی برایاین‌که یک فضای عمومی، فضای شهری باشد برقراری تعاملات اجتماعی در آن است. طبق آنچهبیان شد فضای شهری مصنوعی است سازمان یافته، آراسته و واجد نظم به‌صورت بستری برایفعالیت‌ها و رفتارهای انسانی. انسان جزئی از این فضا است و با ارزش‌ها و هنجارهایخود به این فضا معنی و مفهوم می‌بخشد.
ü فضاي شهري مكان اصلي حيات واقعي است، جاي وقوع واقعه است، صحنه واقعي حادثه است و انباشت خاطره هاي جمعي و فردي.(حبيبي، 1378،ص 21)
ü زوکر اعتقاد دارد که فضای شهری ساختاری است سازمان یافته، آراسته و واجد نظم، به صورت کالبدی برای فعالیت انسانی و بر قواعد معین و روشنی استوار است که عبارتند از : ارتباط میان شکل بدنه ساختمان های محصور کننده، همشکل و یکدست یا متنوع بودن آنها، ابعاد مطلق این بدنه ها نسبت به پهنا و درازای فضایی که در میان گرفته شده، زاویه گذر خیابان هایی که به میدان می رسند و سرانجام موقعیت و محل بناهای تاریخی، آبنماها، فواره ها یا عناطر سه بعدی دیگر.
فضای شهری و ابعاد آن

فضاهای شهری ویژگیهای کالبدی و کارکردی متفاوتی در دوره های مختلف و بسترهای جغرافیایی و فرهنگی متفاوت به خود گرفته اند و از این روی تعاریف گوناگونی نیز از آنها به عمل آمده است. نگاهی به این تعاریف و دیدگاهها برای استخراج ابعاد مختلف یک فضای شهری نشان از دو عامل فرم (کالبد) و ماهیت (عملکرد) فضاهای شهری است.

کالبد و فعالیت در دوره باستان یکی است، اما در اواخر قرن هجدهم متفاوت از یکدیگر است. در این دوره شهر و فضاهای شهری کانون اندیشه ها، عواطف و احساسات بشری است. و از اواسط قرن بیستم تاکنون مفهوم فضای شهری به گونه دیگری است
.
"فضای شهری به ترکیبی اطلاق می شود که از فعالیت ها، بناهای مختلف فرهنگی، اجتماعی، اداری، تجاری و مانند آن و عناصر و اجزای شهری به صورتی آراسته، هماهنگ و واجد نظم و زیبایی و بالطبع با ارزش های بصری تشکیل می گردد و از نظر فیزیکی دارای بدنه ای محصور کننده می باشد. بعبارتی فضای شهری جزئی از یک شهر است که بعنوان عرصه عمومی، تجلی گاه فعالیتهای شهری است."


بدین ترتیب در حال حاضر هرگونه فضایی را نمی توان فضای شهری قلمداد نمود؛ چرا که فضای شهری دارای ویژگیهایی ارتباطی بوده و بخشی از ارگانیسم زنده شهر است که با شرایط اجتماعی، اقتصادی و فنی در حال تغییر، مرتبط است و در غیر این صورت بجز حفره ای در میان ساختمانها و سایر اجزای شهری نخواهد بود.

با این تعاریف فضای شهری امروزی حاصل نگرش توام به هر دو بعد فرم (کالبد) و عملکرد (محتوا) ست و ضرورتاً "فضای شهری را نه فقط باید از طریق ویژگیهای زیبایی شناختی آن بلکه باید از طریق تحلیل مشخصه های محتوای آن مورد بازشناسی قرار داد." بنابراین در بررسی و تحلیل تاثیرات آن نیز این دو فاکتور ملاک عمل خواهد بود.

با تشکر


تاريخ : چهارشنبه سیزدهم اردیبهشت 1391 | 18:39 | نویسنده : علیرضا عبدلی

 

خلاصه کتاب اصول و روش های طراحی شهری و فضاهای مسکونی در ایران، جلد اول؛ تألیف مهندس محمود توسلی، ناشر:مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران

بخش1: مسأله طراحی شهری در ایران

طراحی شهری در ایران چه در بخش جدید چه در بخش قدیم شهر موجود و یا طراحی شهر جدید باید بر اساس شناسائی اصول طراحی بافت قدیم و توجه به خصوصیات کالبدی آن ها و ویژگی های فضایی شهر ایرانی و بهره گیری قطعی از اصول گذشته انجام شود.

موضوعات مشخص طراحی در شهر های ایران:

1-    طراحی کل مجموعه شهر:

منظور، طراحی در مقیاس شهر است.

این فرآیند، بخش های قدیمی، میانی، بیرونی و توسعه پیشنهادی را در بر می گیرد.

تهیه نقشه اساسی توسعه شهر، برقراری انسجام و پیوستگی بین بخش های مختلف، تعیین مناطق پر مسأله و روشن نمودن اولویت های تصمیم گیری در این مقیاس انجام می گیرد.

طرح های شهرسازی با نام طرح جامع، طرح تجدید نظر یا طرح توسعه و عمران و پاسخگوی این مواردند.

2-    طراحی در بخش درونی یا قدیمی شهر

این بخش از شهر، و محصول شکل گیری مداوم و پیوسته ای می باشد که در طول چندین قرن رخ داده است.

عمدتاً ساخته شده و زمین آژاد برای طراحی کم است.

کیفیت ابنیه این بخش به انواع قدیمی با ارزش و سالم، مرمتی، تخریبی، مخروبه و نوساز تقسیم می شوند.

شامل قسمت های مخروبه و فرسوده، تعریض و تصحیح کوچه های قدیمی، طراحی در مرکز شهر و مراکز محلات و طراحی مجدد خیابان ها و میدان ها واقع در بخش قدیمی شهر است.

ویژگی عمده ساخت کالبدیبخش قدیمی در اصل پیوستگی فضایی خلاصه می شود: سازمان کالبدی شهرهای قدمی ایران بر پیوند فضایی میان عناصر مجموعه:1-مرکز شهر 2-مراکز محلات، از طریق یک رشته فضا و عناصرارتباط دهنده 3-گذرهای اصلی 4-میدان، استوار است.

مفهوم طراحی شهری در بخش های قدیمی شهرهای ایران، تجدد سازمان فضایی، تصحیح ودر صورت لزوم تعریض گذرهای اصلی و ایجاد دسترسی های سواره و فضاهای شهری جدید با طراحی بدنه ها و ... به کمک اصل پیوستگی فضایی است.

نقشه بخش قدیم شهر های سمنان، شیراز، نائین، زواره، همدان، گرگان، یزد

3-    طراحی در بخش میانی یا نیمه قدیمی:

این بخش در دهه های اول تا سوم قرن حاضر شکل گرفته اند.

واجد ارزش های فضایی بخش درونی است.

بافت آن نسبت به بخش های قدیمی بازتر وکوچه ها نسبتاً گشادترند.

مفهوم طراحی در این بخش به تصحیح برخی دسترسی ها و طراحی فضاهای عمومی و مراکزمحله محدود می گردد.

در طراحی این بخش باید به جنبه پیوستگی فضایی آن با بخش قدیمی از طریق رشته فضاها و عناصر ارتباط دهنده توجه کرد.

4-    طراحی در بخش بیرونی یا جدید:

محصول فعالیت های ساختمانی دهه های اخیر و فاقد ارزش فضایی بخش های درونی و میانی است.

اغلب یکنواخت، بی هویت، ناهماهنگ و عمدتاً فاقد فضاهای شهری است.

مفهوم طراحی در این بخش تصحیح برخی دسترسی ها، بالاخص استفاده از زمین های بایر و ایجاد فضاهای شهری و محله ای است.

5-    طراحی شهری در گسترش پیشنهادی:

موقعیت گسترش پیشنهادی در طراحی مجموعه شهر روشن می شود.

زمین های آزاد برای این گسترش،فرصت های خوبی برای طراحی شهری و طراحی مشکن به حساب می آید.

بخش2: اصول سازمان دادن فضاهای شهری

در طراحی فضاهای محصور شهری به دو جنبه زیر باید توجه ویژه نمود:

1-    اصل پیوستگی فضاهای شهری در مراکز محله از طریق گذرهای اصلی

2-    فضاهای شهری بر حسب نیاز ها و فعالیت های مردم محل اندازه و شکل یابند.

اصل1: هم پیوندی عناصر شهری و واحدهای مسکونی

در شهرهای قدیمی، واحد های مسکونی با حیاط مرکزی پیوسته، یکپارچه بودند.

جهت اصلی تقریباً یکسان خانه ها در پاسخ به مسأله تابش بوده است.

اصول فوق و مواردی مانند اندازه اجزاء حیاط مانند حوض یا اندازه ی تالارها و ایوان ها و ... به صورت تجربی اصولی را تشکیل می داند که در نتیجه ی آن ها هماهنگی شکلی وهم پیوندی واحدهای مسکونی نسبت به هم، میسر می شد.

اصل2: محصور کردن فضا

نخستسن اصل حاکم بر طراحی مکان های شهری است.بطوریکه اگر فضا به شکل مطلوبی محصور نشود، نمی توان به یک مکان شهری جذلب دست یافت.

در گذشته، بدنه ای از طاق نماها و غرفه های مکدر به صورت متقارن یا متعادل، فضا را محصور می کرد؛ مانند میدان تیرانداز سمنان

مهم ترین رکن فضا، انسان است و لذا فضا باید مقیاس انسانی بیابد.

احساس محصور بودن در فضا به رابطه یبین فاصله چشم ناظر از ارتفاع بدنه محصورکننده بستگی دارد.

در منابع غربی، محصوریت را به صورت زاویه بین خط عمود از چشم ناظر بر یدنه و خط واصل میان چشم ناظر و لبه بالایی بدنه، تعریف کرده اند.

دو چشم انسان دارای یک میدان دید کلی و یک میدان دید جزئی است:

الف) میدان دید کلی مخروطی نامنظم است که از بالا تا 30درجه، از پائین 45درجه و از طرفین 65درجه اندازه گیری می شود.دراین میدان می توان شکل کلی اشیاء را دید.

ب) میدان دید جزئی مخروط بسیار باریکی داخل میدان دید کلی است و زاویه های کوچک با آن اندازه گرفته می شود.جزئیات اشیاء داخل این میدان مشاهده می گردد.

قانون نسبت درازی فضا به عرض معماری رنسانسی:

در حالی که نماهای محصور کننده فضاها هم ارتفاع باشند،اگر نسبت درازا به پهنا از سه بیشتر شود، احساس رخنه نمودن فضا به بیرون دست می دهد وباعث کاهش حسّ محصوریت می شود.

محصوریت با پیوستگی بدنه های محصورکننده ی فضا نیز ارتباط دارد به نحوی که وجود فواصل متعدد ما بین بدنه ها با تغییرات ناگهانی در لبه ی قرنیزها و ... کیفیت محصوریت را تضعیف می نماید.

سادگی شکل در کل و جزء وجود ریتم منظم و پیوسته باعث ایجاد وحدت شکل و پیوستگی می شود و به فضایی محصورشده جلوه ای خاص می بخشد.

سادگی ترکیب توده ی ساختمانی و فضا در معماری و شهر ایرانی به معمار ایران غنا می بخشد.

 

در طراحی لبه خیابان ها در صورت امکان گذرها، باید اصول ترکیب، تناسب، مقیاس و شکل ساختمان های باقی مانده قدیمی و میانی شناسائی و از آن ها استفاده شود.

ایستایی و پویایی فضاهای محصور:

الف) فضاهای ایستا: میدان، میدانچه، چهارسوق و مانند آن که تقریباً مربع شکل هستند، فضاهای ایستا محسوب می شوند.

در بخش قدیمی و میانی شهرها، از نسبت ارتفاع به عرض 1 به 2 تا 1به 6 در طراحی فضاهای که بیشتر حالت ایستا و توقف دارند، استفاده می شود.

یک نمونه کامل از فضاهای ایستا در شهرهای قدیمی ایران، میدان های برزگ و کوچک زواره اند.

ب) فضاهای پویا: گذرهها، خیابان ها و فضاهای مستطیل مانند و کشیده در جهت طول خصوصیت پویایی و حرکت دارند.

در بخش قدیمی و میانی شهرها از نسبت ارتفاع به عرض 2 به 1، 1 به 1 و 1 به 2 در طراحی فضاهای پویا استفاده می شد.

راسته بازار سمنان حالت پویا و متحرک دارد که بارسیدن به تکیه ناسار و پهنه، خصوصیت ایستا و توقف پیدا می کند.

قضاهای شهری عمده در شهر مانند میدان، بازار یا مسجد جامع بیشتر از یکی نبوده امّا در برخی از شهرهای ایران به دو فضای عمده شهری برمی خوریم؛ مانند تکیه پهنه و تکیه ناسار در سمنان یا میدان شاه طهماسب و میدان امیر چخماق در یزد.

در ضمن بایئد توجه کرد که فضاهای شهری و فضاهای باز شهری با هم متفاوتند.فضاهای شهری دارای عملکرد و فعّالیت ویژه ای است ولی فضا باز شهری صورتی طبیعی دارد و فاقد فعّالیت فضایی شهری است مانند پارک.

اصل 3: مقیاس و تناسب

تناسب، رابطه میان ابعاد مختلف فضا مستقل از اندازه می باشد.

در شهرهای غربی، اگر نسبت ارتفاع بنا به عرض فضایی خطی از1:1 تجاوز کند ممکن است به ناظر نوعی احساس ترس از تنگی فضا دست دهد. در نسبت کمتر از 5/2:1 نیز ناظر احساس می کند فضا بیش از اندازه باز و گشاد است. بنابراین به نظر طراحان غربی، محصوریت مطلوب برای یک فضا ی خارجی هنگامی حاصل می شود که نسبت ارتفاع بنا به عرض فضا 2/1 و 3/1 تا 4/1باشد.

خصوصیت محصور بودن در نسبت کمتر از 4/1 از بین می رود.

در حالت نسبت 1:1 نظر بدنه مقبل را تقریباً می بیند. فضا در این حالت کاملاً محصور است و این نسبت برای طراحی ارتباط پیاده در بخش های پیشنهادی نسبت مطلوبی می باشد. شکل زیر گذر میانی در بافق را با نسبت 1:1 نشان می دهد.

حیاط اصلی مقبره شیخ صفی الدین اردبیلی:

به علت عملکرد بصری اش که ایجاد میدان دید مطلوب برای مجموعه می باشد، نسبت ویژه ای پیدا کرده است. ارتفاع دیوار طاق نماهای دور به عرض حیاط 1 به 6 است و طول حیاط تقریباً 5/3 برابر عرض آن است.

میدان نقش جهان اصفهان:

در این میدان عرض فضا بیشتر از یازده برار ارتفاع بدنه محصور کننده است و طول میدان بیشتر از سه برابر عرض آن می باشد؛ به علت عملکرد ویژه اش فقاد محصوریت است.

نسبت 1 به 3 در خانه های باارزش قدیمی معمول بوده است؛ مانند خانه عرب ها در محله فهدان یزد.

میدان و تکیه ولی سلطان کاشان:

این میدان فضایی است محصور و به شکلی مستطیل که نسبت طول آن به عرضش تقریباً 3 به 2 است.

عرض میدان تقریباً سه برابر غرفه بلند aa ، چهار برابر غرفه متوسط bb و پنج برابر ارتفاع غرفه های کوچک cc می باشد.

 

مقیاس و تناسب برای طراحی فضاهای شهری و مسکونی:

 

اصل 4: تباین

فضاهای متباین از نظر طول و عرض و ارتفاع از طرفی و اجزاء محصور کننده از طرف دیگر با هم تفاوت دارند.

ارزش فضاهای متباین در این است که از یکنواختی فضاهای ارتباط دهنده می کاهد.

اصل پایه ای حاکم در طراحی شهری و یا بخش هایی از آن، در واقع ایجاد رشته ای از فضاهای محصور متباین است که واجد مقیاس انسانی باشند.

دو خصوصیت فضاهای متباین در شهر های قدیمی ایران:

1-    پهن و باریک شدن فضا

2-    سرباز و سربسته شدن فضا، میادین کوچک و بزرگ زواره یا گذر بابا ولی در کاشان.

تفاوت در نحوه ی محصور کردن فضاها از نظر مقیاس و تناسب جزئیات بدنه های محصور کننده فضا می تواند خصصوصیت تباین فضاها را تشدید کند.

در طراحی فضاهای متباین باید خصوصیت تفاوت و جاذبه بصری و نیز قلمرو را مرود توجه قرار داد؛ مانند هشتی چند واحد مسکونی که باید مرز آن با راسته ی بازار مشخص گردد.

روش های طراحی فضاهای متباین:

 

علاوه براین موارد تغیر در رنگ بدنه محصور کننده ی فضا یا نحوه نور پرداری و روشنایی فضاها در ایجاد فضاهای متباین موثر است.

اصل 5: قلمرو

قلمرو فضایی معمولاً به دو صورت عمومی و خصوصی قابل تشخیص است.

در بررسی شهر های قدیمی ایران می توان سه فضای متفاوت را از هم تفکیک نمود:

1-    فضای خصوصی شامل حیاط و عناصر در برگیرنده ی آن

2-    فضای نیمه خصوصی-نیمه عمومی به صورت یک بن بست اختصاصای هشتی

3-    فضاهای عمومی به صورت گذر و میدان

قلمرو فضاها ی نیمه خصوصی-نیمه عمومی از جوانب زیر حائز اهمیت بوده است:

1-    به ساکنین خانواده های که در آن ها به یک هشتی، سکو یا بن بست باز می شد احساس تملک و امنیت می داد.

2-    در حالی که ساکنین ساکنین این خانه ها می توانند در فضاهای خصوصی خود بدن مداخله دیگران زندگی کنند، در فضای نیمه خصوصی گردهم آیند و با مشورت، تصمیم بگیرند. این امر در قوت بخشیدن به زندگی اجتماعی صاحبان این فضا موثر است.

3-    این فضا متعلق به چند خانوار محدود است و موجبات آشنایی ساکنین با یکدیگر می باشد که یکی از نتایج آن هشداری آن ها در مراقبت از محدوده ی مشترکی خود است.

4-    چون این فضا عمدتاً از طرف ساکنان آن استفاده می شود لذا از شلوغی و رفت و آمد عموم برکنار است.

طراحی مدخل قلمرو نیمه عمومی-نیمه خصوصی:

به طور کلی می توان قلمرو را به سه دسته کلّی زیر تقسیم نمود:

1-    قلمرو یک واحد محله ای

2-    قلمرو چندین واحد مسکونی (مجموعه همسایگی)؛ ذر شهرهای قدیمی به صورت یک بن بست سرباز یا سرپوشیده است.

3-    قلمرو یک یا چند واحد مسکونی؛ در شهرهای قدیمی به صورت فضایی است که نسبت به معبر عمومی عقب نشسته است.

اصل 6: ترکیب (کمپوزیسیون)

منظور ترکیب فضاها و بدنه محصور کننده آن هاست.

در ایران بر خلاف شهرهای غربی، از یک سو به علت جهت ویژه ای که بناها باید داشته باشند و از سوی دیگر این خصوصیت که ورود به بنا نه بلافاصله بلکه باید از فضاهای فرعی صورت گیرد، عناصر دور میدان الزاماً همگی به آن مشرف نیستند. ولی ترکیب آن ها میدان را محصور می کند.

عالی ترین شکل تجلی اصل کمپوزیسیون در فضاهای شهر ایرانی، کاربرد تقارن پلکانی است که چشم را به نقطه ای غایت سوق می دهد؛ مانند میدان امیر چخماق یزد یا میدان شاه ولی تفت.

اگر بناهای مختلف با هم ترکیب شوند و فضایی را محصور نمایند لازم است بین بناها آن چنان هماهنگی از نظر وحدت شکلی برقرار باشد که مجموعه، پیوسته به نظر آید. در این صورت می توان به جای کلمه ساختمان های مختلف، واحد هماهنگ و همانند را به کار برد که مجموعه آن ها پیوسته و هماهنگ است. این خصوصیت پیوند دهنده و هماهنگ کننده را می توان هویت معماری نام نهاد.

اگر میان ساختمان های مختلف محصور کننده فضا، ناهماهنگی شکلی و عناصر هر نما فاقد ارتباط با مجاور خود باشد، مجموعه فاقد ترکیب خواهد بود.

اصل 7: آگاهی از فضا

آن اصل پایه ای که طراح باید در جریان آموزش و عمل ادراک کند، آگاهی پیدا کردن نسبت به فضا است. برای این منظور باید دو عنصر اساسی ترکیب معماری یا مجموعه ای از شهر یعنی توده ی ساختمانی و فضا را شناخت.

متخصصین غربی معتقدند اغلب طراحان کور فضایی هستند؛ بدین معنی که حجم فضاها را می بینند لکن از درک فضایی بین آن ها عاجزند.

معماری در واقع حجم و فضاهاست و طراحی عبارتست از برقراری رابطه ی متقابل میان این دو.

 



تاريخ : دوشنبه یازدهم اردیبهشت 1391 | 21:48 | نویسنده : علیرضا عبدلی
ماده 55 - وظایف شهرداری

 

ماده 55 ـ وظایف شهرداری به شرح ذیل است .
1 ـ ایجاد خیابانها و کوچه ها و میدان ها و باغهای عمومی و مجاری آب و توسعه معابر در دود قوانین موضوعه.
2 ـ تنظیف و نگاهداری و تسطیح معاب و انعار عمومی و مجاری اب ها و فاضلاب و تنقیه قنوات مربوط به شهر و تأمین آب و روشنایی به وسایل ممکنه .
تبصره 1 ـ سد معابر عمومی و اشغال پیاده روها و استفاده غیر مجاز آنها و میدان ها و پارکها و باغهای عمومی برای کسب و یا سکنی و یا هر عنوان دیگری ممنوع است و شهرداری مکلف است از آن جلوگیری و در رفع موانع کوجود و آزاد نمودن معابر و اماکن مذکور فوق وسیله مأمورین خود رأساً اقدام کند . در مورد دکّه های منصوب قبل از تصویب این قانون ،شهرداری مکلف است نسبت به برداشتن آنها اقدام و چنانچه صاحبان این قبیل دکه ها ادعای خسارتی داشته باشند به نظر کمیسیون مقرر در ماده 77 نسبت به جبران خسارات آنها اقدام کند ولی کسانی که بعد از تصویب این قانون به نصب دکه هائی در معابر عمومی کنند شهرداری موظف است رأساً و به وسیله مأمورین خود در برداشتن این قبیل دکه ها و رفع سد معبر اقدام گند و اشخاص مزبور حق ادعای هیچگونه خسارتی نخواهند داشت.
تبصره 2 ـ احداث تأسیسات تولید و توزیع برق و تعیین نرخ آن در شهرها تا موقعی که وزارت آب و برق نیروی آن را تأمین نکرده است با موافقت قبلی وزارت آب و برق به عهده شهرداری است.
تهیه آب مشروب شهرها و تأمین وسائل توزیع و وضع مقررات مربوط به آن و همچنین تعیین نرخ آب در شهرها به استثنای مواردی که سازمانهای تابعه وزارت آب و برق عهده دار آن هستند با تصویب انجمن شهر به عهده شهرداری خواهد بود. این قبیل شهرداری ها می توانند با تصویب انجمن شهر و تأیید وزارت کشور تهیه آب مشروب و توزیع آن را به موسساتی که طبق اصول بهداشتی عمل نمایند واگذار کنند.
تبصره 3 ـ موسسات خیریه که تأمین آب شهرها را قبل از تصویب این قانون به عهده داشته اند و عملیات آنها مورد تأیید شهرداری محل و وزارت کشور باشد ،می توانند کماکان به کار خود ادامه دهند .
تبصره 4 ـ شهرداری مکلف است محل های مخصوصی برای تخلیه زباله و نخاله و فضولات ساختمانی و موارد رسوبی فاضلاب ها و نظایر آنها تعیین و ضمن انتشار آگهی به اطلاع عموم برساند.
محل های تخلیه زباله باید خارج از محدوده شهر تعیین شود و محل تأسیس کارخانجات تبدیل زباله به کود به تشخیص شهرداری خواهد بود.
رانندگان وسایل نقلیه اعم از کندرو و یا موتوری مکلفند آنها را فقط در محل های تعیین شده از طرف شهرداری خالی نمایند.
مجازات متخلفین طبق ماده 276 قانون کیفر عمومی تعیین می شود . در صورت تخلف مراتب هر بار در گواهینامه رانندگی متخلف قید واگر ظرف یک سال سه بار مرتکب همان تخلف شود بار سوم به حداکثر مجازات خلافی محکوم و گواهینامه او برای یک سال ضبط می شود و در همان مدت از رانندگی ممنوع خواهد بود.
به تخلفات مزبور در دادگاه بخش رسیدگی خواهد شد.
3 ـ مراقبت و اهتمام کامل در نصب برگه قیمت بر روی اجناس و اجرای تصمیمات انجمن نسبت به ارزانی و فراوانی خواربار و مواد مورد احتیاج عمومی و جلوگیری از فروش اجناس فاسد و معدوم نمودن آنها.
4 ـ مراقبت در امور بهداشت ساکنین شهر و تشریک مساعی با مؤسسات وزارت بهداری در آبله کوبی و تلقیح واکسن و غیره برای جلوگیری از امراض ساریه.
5 ـ جلوگیری از گدائی و واداشتن گدایان به کار و توسعه آموزش عمومی و غیره.
6 ـ اجرای تبصره یک ماده 8 قانون تعلیمات اجباری و تأسیس مؤسسات فرهنگی و بهداشتی و تعاونی مانند بنگاه حمایت مادران و نوانخانه و پرورشگاه و درمانگاه و بیمارستان و شیرخوارگاه و تیمارستان و کتابخانه و کلاسهای مبارزه با بی سوادی و کودکستان و امثال آن در حدود اعتبارات مصوب و همچنین کمک به این قبیل مؤسسات و مساعدت مالی به انجمن ترتیب بدنی و پیشاهنگی و کمک به انجمن های خانه و مدرسه و اردوی کار.
شهرداری در این قبیل موارد و همچنین در مورد موزه ها و خانه های فرهنگی و زندان با تصویب انجمن شهر از اراضی و ابنیه متعلق به خود با حفظ مالکیت به رایگان و یا با شرایط معین به منظور ساختمان و استفاده با اختیار مؤسسات مربوط خواهد گذاشت.
تبصره 1 ـ تبصره ماده 5 قانون نظارت در مصرف سهمیه فرهنگ از درآمد شهرداریها مصوب 28/3/34 به قوت خود باقی است.
تبصره 2 ـ تبصره 59 قانون بودجه سال 1339 کل کشور به قوت خود باقی است.
7 ـ حفظ و اداره کردن دارائی منقول و غیر منقول شهرداری و اقامه دعوی بر اشخاص و دفاع از دعاوی اشخاص علیه شهرداری.
8 ـ برآورد و تنظیم بودجه و متمم بودجه و اصلاح بودجه و تفریق بودجه شهرداری و تنظیم پیشنهاد برنامه ساختمانی و اجرای آن پس از تصویب انجمن شهر یک نسخه از بودجه مصوب و برنامه ساختمانی به وسیله فرماندار یا بخشدار به وزارت کشور ارسال می شود.
9 ـ انجام معاملات شهرداری اعم از خرید و فروش اموال منقول و غیر منقول و مقاطعه و اجاره و استیجاره پس از تصویب انجمن شهر با رعایت صلاح و صرفه و مقررات آئین نامه مالی شهرداری ها پیش بینی شده در این قانون .
10 ـ اهدا و قبول اعانات و هدایا به نام شهر با تصویب انجمن.
اعانات پرداختی به شهرداری یا مؤسسات خیریه از طرف وزارت دارائی جزء هزینه قابل قبول اعانه دهندگان پذیرفته می شود و اعانه دهنده نسبت به مبلغ اعانه ای که داده است از مالیات بر درآمد معاف می باشد.
11 ـ نظارت و مراقبت در صحت اوزان و مقیاس ها.
12 ـ تهیه آمار مربوط به امور شهر و موالید و متوفیات.
13 ـ ایجاد غسالخانه و گورستان و تهیه وسائل حمل اموات و مراقبت در انتظام امور آنها.
14 ـ اتخاذ تدابیر مؤثر و اقدام لازم برای حفظ شهر از خطر سیل و حریقو همچنین رفع خطر از بناها و دیوارها ی شکسته و خطرناک واقع در معابر عمومی و کوچه ها و اماکن عمومی و دالان های عمومی و خصوصی و پرکردن و پوشاندن چاه ها و چاله های واقع در معابر و جلوگیری از گذاشتن هر نوع اشیاء در بالکن ها و ایوان های مشرف و مجاور به معابر عمومی که افتادن آنها موجب خطر برای عابرین است و جلوگیری از ناودان ها و دودکش های ساختمان ها که باعث زحمت و خسارت ساکنین شهرها باشد.
تبصره ـ در کلیه موارد مربوط به رفع خطر از بناها و غیره و رفع مزاحمت های مندرج در ماده فوق شهرداری پس از کسب نظر مأمور فنی خود با مالکین یا صاحبان اماکن یا صاحبان ادوات منصوب ابلاغ مهلت دار متناسبی صادر می نماد و اگر دستور شهرداریدر مهلت معین به موقع اجراء گذاشته نشود شهرداری رأساً با مراقبت مأمورین خود اقدام به رفع خطر یا مزاحمت خواهد نمود و هزینه مصروف را به اضافه صدی پانزده خسارت از طرف دریافت خواهد کرد.
مقررات فوق شامل کلیه اماکن عمومی مانند سینماها ـگرمابه هاـ مهمانخانه ها ـ دکاکین ـ قهوه خانه ها ـ کافه رستوران ها ـ پاساژها و امثال آن که محل رفت آمد مراجعه عمومی است نیز می باشد.
15 ـ جلوگیری از شیوع امراض ساریه انسانی و حیوانی و اعلام این گونه بیماری ها به وزارت بهداری و دامپزشکی و شهرداری های مجاور هنگام بروز آنها و دور نگاهداشتن بیماران مبتلا به امراض ساریه و معالجه و دفع حیواناتی که مبتلا به امراض ساریه بوده و یا در شهر بلا صاحب و مضر هستند.
16 ـ تهیه مقررات صنفی و پیشنهاد آن به انجمن شهر و مراقبت در امور صحی اصناف و پیشه وران .
17 ـ پیشنهد اصلاح نقشه شهر در صورت لزوم و تعیین قیمت عادله اراضی و ابنیه متعلق به اشخاص که مورد احتیاج شهر باشد بر طبق قانون توسعه معابر و تأمین محل پرداخت آن و ایجاد و توسعه معابر و خیابانها و میدان ها و باغ های عمومی و تهیه اراضی مورد احتیاج برای لوله کشی و فاضلاب اعم از داخل یا خارج شهر و همچنین تهیه اراضی لازم برای ساختمان مخزن و نصب دستگاه تصفیه و آبگیری و متعلقات آنها بر طبق قانون توسع معابر.
18 ـ تهیه و تدوین آئین نامه برای فراوانی و مرغوبیت و حسن اداره فروش گوشت و نان شهر و اجرای آن پس ازتصویب انجمن شهر.
19 ـ تهیه و تدوین آئین نامه برای فراوانی و مرغوبیت و حسن اداره فروش گوشت و نان شهر و اجرای آن پس از تصویب انجمن شهر.
20 ـ جلوگیری از ایجاد و تأسیس کلیه اماکن که به نحوی از انحاء موجب بروز مزاحمت برای ساکنین یا مخالف اصول بهداشت در شهرهاست. شهرداری مکلف است از تأسیس کارخانه ها ـ کارگاهها ـ گاراژهای عمومی و تعمیرگاهها ،و دکان ها و همچین مراکزی که مواد محترقه می سازند و اصطبل چارپایان و مراکز دامداری و به طور کلی تمام مشاغل و کسب هائی که ایجاد مزاحمتو سر وصدا کنندیا تولیید دود ویا عفونت ویا تجمع حشرات و جانوران نماید جلوگیری کند و در تخریب کوره های آجر و گچ و          آهک پزی و خزینه گرمابه های عمومی که مخالف بهداشت است اقدام نماید و با نظارت و مراقبت در وضع دودکش های املاکن و کارخانه ها و وسائط نقلیه که کار کردن آنها دود ایجاد می کند از آلوده شدن هوای شهر جلوگیری نماید و هرگاه تأسیسات مذکور فوق قبل از تصویب این قانون به وجود آمده باشد آنها را به خارج از شهر انتقال دهد.
تبصره : شهرداری در مورد تعطیل و تخریب و انتقال به خارج از شهر مکلف است مراتب را ضمن دادن مهلت مناسبی به صاحبان آنها ابلاغ نماید و اگر صاحب ملک به نظر شهرداری معترض باشد باید ظرف ده روز اعتراض خود را به کمیسیونی قطعی و لازم الاجرا ء است.
هرگاه رأی کمیسیون مبنی بر تأیید نظر شهرداری باشد و یا صاحب ملک در موقع اعتراض نکرده و یا در مهلت مقرر شخصاً اقدام نکند شهرداری به وسیله مأمورین خود رأساً اقدام خواهد نمود.
21 ـ احداث بناها و ساختمان های مورد نیاز محل از قبیل رختشویخانه و مستراح و حمام عمومی و کشتارگاه و میدان ها و باغ کودکان و ورزشگاه مطابق اصول صحی و فنی و اتخاذ تدابیر لازم برای ساختمان خانه های ارزان قیمت برای اشخاص بی بضاعت ساکن شهر.
22 ـ تشریک مساعی با فرهنگ در حفظ بنیه و آثار باستانی شهر و ساختمان های عمومی و مساجد و غیره .
23 ـ اهتمام در مراعات شرایط بهداشت در کارخانه ها و مراقبت در پاکیزگی گرمابه ها و نگاهداری اطفال بی بضاعت و سرراهی.
24 ـ صدور پروانه برای کلیه ساختمانهائی که در شهر می شود.
تبصره ـ شهرداری در شهرهائی که نقشه جامع شهر تهیه شده مکلف است طبق ضوابط نقشه مذکور در پروانه های ساختمانی نوع استفاده از ساختمان را قید کند. در صورتی که بر خلاف مندرجات پروانه ساختمانی در منطقه غیر تجاری محل کسب یا پیشه و یا تجارت دائر شود شهرداری مورد را در کمیسیون مقرر در تبصره یک ماده 100 این قانون مطرحمی نمایندو کمیسیون در صورت احراز تخلف مالک یا مستأجر با تعیین مهلت مناسب که نباید از دو ماه تجاوزنماید در  ظرف مدت یک ماه اتخاذ تصمیم می کند.
این تصمیم به وسیله مأمورین شهرداری اجراء می شود و کسی که عالماً از محل مزبور پس از تعطیل برای کسب و پیشه و یا تجارت استفاده کند به بس جنحه ای از شش ماه تا دو سال و جزای نقدی از پنج هزار و یک ريال تا ده هزار ريال محکوم خواهد شد و محل کسب نیز مجدداً تعطیل می شود.
دائر کردن دفتر وکالت و مطب و دفتر اسناد رسمی و ازدواج و طلاق و دفتر روزنامه و مجله و دفتر مهندسی وسیله مالک از نظر این قانون استفاده تجاری محسوب نمی شود.
25 ـ ساختن خیابانها و آسفالت کردن سواره ها و پیاده روهای معابر و کوچه های عمومی و انهار و جدول های طرفین از سنگ آسفالت و امثال آن به هزینه شهرداری هر محل.
تبصره ـ خذف شده است.
26 ـ پیشنهاد بر قراری یا الغاء عوارض شهر و همچنین نغییر نوع و میزان عوارض اعم از کالاهای وارداتی و صادراتی کشور و محصولات داخلی و غیره و ارسال یک نسخه از تصویب نامه برای اطلاع وزارت کشور.
تبصره 1 ـ به منظور تشویق صادرات کشور نسبت به کالاهای صادراتی بیشتر از یک درصد قیمت کالا نباید وضع عوارض شود.
تبصره 2 ـ کالاهای عبوری از شهرها که برای مقصدمعینی حمل می شود از پرداخت هرگونه عوارض به شهرداری ها عرض راه معاف می باشد.
تبصره 3 ـ ماده 1 قانون مصوبه بهمن ماه 33 راجع به تشویق صادرات و تولید از تاریخ تصویب این قانون طبق تبصره 1 این بند تصحیح می شود.
تبصره 4 ـ آئین نامه های گریز از پرداخت عوارض شهرداری و استنکاف از آن با موافقت وزارتین کشور و دادگستری تنظیم و پس از تصویب هیأت وزیران به موقع به اجراء گذاشته می شود.
27 ـ وضع مقررات خاصی برای نامگذاری معابر و نصب لوحه نام آنها و شماره گذاری اماکن و نصب تابلوی الصاق اعلانات و برداشتن و محو کردن آگهی ها از محل های غیر مجاز و هرگونه اقداماتی که در حفظ نظافت و زیبائی شهر مؤثر باشند.
28 ـ صدور پروانه کسب برای اصناف و پیشه وران .کلیه اصناف و پیشه وران مکلفند برای محل کسب خود از شهرداری محل پروانه کسب دریافت دارند.
تبصره ـ شهرداری می تواند نسبت به تعطیل محل کسب فاقد پروانه رأساً و به وسیله مأمورین خود اقدام نماید.


تاريخ : دوشنبه یازدهم اردیبهشت 1391 | 21:23 | نویسنده : علیرضا عبدلی
ماده 100

مالكين اراضي و املاك واقع در محدودة شهر يا حريم آن بايد قبل از هر اقدام عمراني يا تفكيك اراضي و شروع ساختمان از شهرداري پروانه اخذ نمايند.

شهرداري مي‌تواند از عمليات ساختماني ساختمان‌هاي بدون پروانه يا مخالف مفاد پروانه به وسيلة مأمورين خود اعم از آنكه ساختمان در زمين محصور يا غصر محصور واقع باشد جلوگيري نمايند.

تبصره 1

در موارد مذكور فوق كه از لحاظ اصول شهرسازي يا فني يا بهداشتي قلع تأسسات و بناهاي خلاف مشخصات مندرج در پروانه ضرورت داشته باشد يا بدون پروانة شهرداري ساختمان احداث يا شروع به احداث شده باشد به تقاضاي شهرداري موضوع در كميسيون‌هائي مركب از نمايندة وزارت كشور به انتخاب وزير كشور و يكي از قضات دادگستري به انتخاب وزير دادگستري و يكي از اعضاي انجمن شهر به انتخاب انجمن مطرح مي‌شود. كميسيون پس از وصول پرونده به ذينفع اعلام مي‌نمايد كه ظرف ده روز توضيحات خود را كتباً ارسال دارد پس از انقضاء مدت مذكور كميسيون مكلف است موضوع را با حضور نمايندة شهرداري كه بدون حق رأي براي اداي توضيح شركت مي‌كند ظرف مدت يك ماه تصميم مقتضي بر حسب مورد اتخاذ كند در مواردي كه شهردراي از ادامة ساختمان بدون پروانه يا مخالف مفاد پروانه جلوگيري مي‌كند مكلف است حداكثر ظرف يك هفته از تاريخ جلوگيري موضوع را در كميسيون مذكور مطرح نمايد، در غير اين صورت كميسيون به تقاضاي ذينفع به موضوع رسيدگي خواهد كرد.

در صورتي كه تصميم كميسيون بر قلع تمام يا قسمتي از بنا باشد مهلت مناسبي كه نبايد از دو ماه تجاوز كند تعيين مي‌نمايد.

شهرداري مكلف است تصميم مزبور را به مالك ابلاغ كند. هرگاه مالك در مهلت مقرر اقدام به قلع بنا ننمايد شهرداري رأساً اقدام كرده و هزينة آن را طبق مقررات آئين‌نامة اجراي وصول عوارض از مالك دريافت خواهد نمود.

تبصرة 2

در مورد اضافه بنا زائد بر مساحت زيربناي مندرج در پروانة ساختماني واقع در حوزة استفاده از اراضي مسكوني كميسيون مي‌تواند در صورت عدم ضرورت قلع اضافه بنا با توجه به موقعيت ملك از نظر مكاني (در برخيابان‌هاي اصلي يا خيابان‌هاي فرعي و يا كوچة بن‌باز يا بن‌بست) رأي به اخذ جريمه‌اي كه متناسب با نوع استفاده از فضاي ايجاد شده و نوع ساختمان از نظر مصالح مصرفي باشد، تعيين و شهرداري مكلف است براساس آن نسبت به وصول جريمه اقدام نمايد. (جريمه نبايد از حداقل يك دوم كمتر و از سه برابر ارزش معاملاتي ساختمان براي هر متر مربع بناي اضافي بيشتر باشد) در صورتي كه ذينفع از پرداخت جريمه خودداري نمود شهرداري مكلف است مجدداً پرونده را به همان كميسيون ارجاع و تقاضاي صدور رأي تخريب را بنمايد. كميسيون در اين مورد نسبت به صدور رأي تخريب اقدام خواهد نمود.

تبصره 3

در مورد اضافه بنا زائد بر مساحت مندرج در پروانة ساختماني واقع در حوزة استفاده از اراضي تجارتي و صنعتي و اداري كميسيون مي‌تواند در صورت عدم ضرورت قلع اضافه بنا باتوجه به موقعيت ملك از نظر مكاني (در برخيابان‌هاي اصلي يا خيابان‌هاي فرعي و يا كوچة بن‌باز يا بن‌بست) رأي به اخذ جريمه‌اي كه متناسب با نوع استفاده از فضاي ايجاد شده و نوع ساختمان از نظر مصالح مصرفي باشد، تعيين و شهرداري مكلف است براساس آن نسبت به وصول جريمه اقدام نمايد (جريمه نبايد از حداقل دوبرابر كمتر و از چهاربرابر ارزش معاملاتي ساختمان براي هررمتر مربع بناي اضافي ايجاد شده بيشتر باشد) در صورتي كه ذينفع از پرداخت جريمه خودداري نمود شهرداري مكلف است مجدداً پرونده را به همان كميسيون ارجاع و تقاضاي صدور رأي تخريب را بنمايد. كميسيون در اين مورد نسبت به صدور رأي تخريب اقدام خواهد نمود.

تبصره 4

در مورد احداث بناي بدون پروانه در حوزة استفاده از اراضي مربوطه در صورتي كه اصول فني و بهداشتي و شهرسازي رعايت شده باشد كميسيون مي‌تواند با صدور رأي بر اخذ جريمه به ازاء هرمتر مربع بناي بدون مجوز يك دهم ارزش معاملاتي ساختمان يا يك پنجم ارزش سرقفلي ساختمان، در صورتي كه ساختمان ارزش دريافت سرقفلي داشته باشد، هركدام كه مبلغ آن بيشتر است از ذينفع، بلامانع بودن صدور برگ پايان ساختمان را به شهرداري اعلام نمايد. اضافه بنا زائد بر تراكم مجاز براساس مفاد تبصره‌هاي 2و3 عمل خواهد شد.

تبصره 5

 در مورد عدم احداث پاركينگ و يا غيرقابل استفاده بودن آن و عدم امكان اصلاح آن كميسيون مي‌تواند با توجه به موقعيت محلي و نوع استفاده از فضاي پاركنيگ رأي به اخذ جريمه‌اي كه حداقل يك برابر و حداكثر دوبرابر ارزش معاملاتي ساختمان براي هر مترمربع فضاي از بين رفتة پاركينگ باشد. صادر نمايد ( مساحت هر پاركينگ با احتساب گردش 25 متر مربع مي‌باشد) شهرداري مكلف به اخذ جريمة تعيين شده و صدور برگ پايان ساختمان مي‌باشد.

تبصره 6

در مورد تجاوز به معابر شهر، مالكين موظف هستند در هنگام نوسازي براساس پروانة ساختمان و طرح‌هاي مصوب رعابت برهاي اصلاحي را بنمايند. در صورتي كه برخلاف پروانه و يا بدون پروانه تجاوزي در اين مورد انجام گيرد شهرداري مكلف است از ادامة عمليات جلوگيري و پروندة امر را به كميسيون ارسال نمايد. در ساير موارد تخلف مانند عدم استحكام بنا، عدم رعايت اصول فني و بهداشتي و شهرسازي در ساختمان رسيدگي به موضوع در صلاحيت كميسيون‌هاي مادة صد است.

تبصره 7

مهندسان ناظر ساختماني مكلفند نسبت به عمليات اجرايي ساختماني كه به مسئوليت آنها احداث مي‌گردد از لحاظ انطباق ساختمان با مشخصات مندرج در پروانه و نقشه‌ها و محاسبات فني ضميمة آن مستمراً نظارت كرده و در پايان كار مطابقت ساختمان با پروانه و نقشه و محاسبات فني را گواهي نمايند. هرگاه مهندس ناظر برخلاف واقع گواهي نمايد و يا تخلف را به موقع به شهرداري اعلام نكند و موضوع منتهي به طرح در كميسيون مندرج در تبصرة يك مادة صد قانون شهرداري و صدور رأي بر جريمه يا تخريب ساختمان گردد شهرداري مكلف است مراتب را به نظام معماري و ساختماني منعكس نمايد. شوراي انتظامي نظام مذكور موظف است مهندس ناظر را در صورت ثبوت تقصير برابر قانون نظام معماري و ساختماني حسب مورد با توجه به اهميت موضوع به 6 ماه تا سه سال محروميت از كار و در صورتي كه مجدداً مرتكب تخلف شود كه منجر به صدور رأي تخريب به وسيلة كميسيون مادة صد گردد به حداكثر مجازات محكوم كند.

مراتب محكوميت از طرف شوراي انتظامي نظام معماري و ساختماني در پروانة اشتغال درج و در يكي از جرائد كثيرالانتشار اعلام مي‌گردد. شهرداري مكلف است تا صدور رأي محكوميت به محض وقوف از تخلف مهندس ناظر و ارسال پرونده به كميسيون مادة صد به مدت حداكثر6 ماه از اخذ گواهي امضاء مهندس ناظر مربوطه براي ساختمان جهت پروانة ساختمان شهرداري خودداري نمايد. مأموران شهرداري نيز مكلفند در مورد ساختمان‌ها نظارت نمايند و هرگاه از موارد تخلف در پروانه به موقع جلوگير نكنند و يا در مورد صدور گواهي انطباق ساختمان با پروانه مرتكب تقصيري شوند طبق مقررات قانوني به تخلف آنان رسيدگي مي‌شود و در صورتي كه عمل ارتكابي مهندسان ناظر و مأموران شهرداري واجد جنبة جزائي هم باشد از اين جهت نيز قابل تعقيب خواهند بود.

در مواردي كه شهرداري مكلف به جلوگيري از عمليات ساختماني است و دستور شهرداري اجرا نشود مي‌تواند با استفاده از مأموران اجرائيات خود و در صورت لزوم مأموران انتظامي براي متوقف ساختن عمليات ساختماني اقدام نمايد.

تبصرة 8

دفاتر اسناد رسمي مكلفند قبل از انجام معاملة قطعي در مورد ساختمان‌ها گواهي پايان ساختمان و در مورد ساختمان هاي ناتمام گواهي عدم خلاف تا تاريخ انجام معامله را كه توسط شهرداري صادر شده باشد ملاحظه و مراتب را در سند قيد نمايند.

در مورد ساختمان‌هائي كه قبل از تصويب قانون 6 تبصرة الحاقي به ماده صد قانون شهرداري‌ها (24/11/1355) معامله انجام گرفته و از يد مالك اوليه خارج شده باشد در صورتي كه مورد معامله كل پلاك را شامل نگردد گواهي عدم خلاف يا برگ پايان ساختمان الزامي نبوده و با ثبت و تصريح آن در سند انجام معامله بلامانع مي‌باشد.

در مورد ساختمان‌هائي كه قبل از تاريخ تصويب نقشة جامع شهر ايجاد شده در صورتي كه اضافة بناء جديدي حادث نگرديده باشد و مدارك و اسناد نشان‌دهندة ايجاد بنا قبل از سال تصويب طرح جامع شهر باشد با ثبت و تصريح مراتب فوق در سند مالكيت انجام معامله بلامانع مي‌باشد.

تبصرة 9

ساختمان‌هائي كه پروانة ساختمان آنها قبل از تاريخ تصويب نقشة جامع شهر صادر شده است از شمول تبصرة 1 ماده صد قانون شهرداري معاف مي‌باشند.

تبصره 10

در مورد آراء صادره از كميسيون مادة صد قانون شهرداري هر گاه شهرداري يا مالك يا قائم مقام او از تاريخ ابلاغ رأي ظرف مدت ده روز نسبت به آن رأي اعتراض نمايد، مرجع رسيدگي به اين اعتراض كميسيون ديگر ماده صد خواهد بود كه اعضاي آن غير از افرادي باشند كه در صدور رأي قبلي شركت داشته‌اند. رأي اين كميسيون قطعي است.

تبصره 11

آئين نامة ارزش معاملاتي ساختمان پس از تهيه توسط شهرداري و تصويب انجمن شهر در مورد اخذ جرائم قابل اجراست و اين ارزش معاملاتي سالي يكبار قابل تجديدنظر خواهد بود.

 


تاريخ : دوشنبه یازدهم اردیبهشت 1391 | 21:20 | نویسنده : علیرضا عبدلی
 نصب تابلو راهنمای ارباب رجوع
نصب تابلو منشور اخلاقی
 

 نصب تلفن کارتی داخل ساختمان منطقه

نصب شرح وظائف بالای سر هر کدام از همکاران
 

 
پذیرائی از ارباب رجوع در چند نوبت با چای

گماردن یک دستگاه کپی بصورت رایگان جهت استفاده ارباب رجوع
راه اندازی سیستم شهرداری الکترونیک
 

نصب کیوسک اطلاع رسانی
 

نصب آسانسور ساختمان منطقه
برگزاری نمایشگاه عکس شیراز قدیم در محل ساختمان منطقه
 
ارائه فرم نظرخواهی مراجعین توسط مامور کارتکس ورودی به مراجعین
 

 
نصب جایگاه شارژ موبایل در ساختمان منطقه
 
 
 
 
 
 


تاريخ : دوشنبه یازدهم اردیبهشت 1391 | 21:18 | نویسنده : علیرضا عبدلی
  • صدرا آپ
  • قالب بلاگ اسکای